NdL
Wie in Nederland de radio weleens heeft aangezet en sindsdien niet rondloopt met de vraag waarom alles op de radio zo kut is, kan waarschijnlijk niet lopen. Dat de muziek niet om aan te horen is zou je kunnen afdoen als een kwestie van smaak en de overdaad aan radioreclame zal wel de schuld zijn van het kapitalistisch systeem dat overigens nodig eens omvergeworpen moet worden, maar voor het niveau van de doorsnee radio-dj bestaat geen enkel excuus.
Een opsomming van alles wat er mis is met dj’s op de Nederlandse radio zou zelfs voor dit extra dikke nummer wat aan de lange kant zijn en bovendien heeft u zelf ook oren en een brein – laten we zeggen dat de kern van het probleem ligt in de belangrijkste functie-eis voor wie een carrière bij de radio ambieert: een totaal gebrek aan schaamte. Het is belangrijk om te beseffen dat het niet altijd zo is geweest. Er was een tijd dat op de radio beschaafde, maatschappijkritische, scherpe en bovendien grappige mensen aan het woord werden gelaten. De uitzendingen van Kopstukken met voormalig PC-redacteur Godfried Bomans zijn ook ruim zestig jaar na dato nog de moeite van het terugluisteren waard.
Kopstukken werd door de KRO uitgezonden aan het begin van de jaren ’60. Niet lang daarna zette het verval van de radio in Nederland in, om precies te zijn in 1964 toen Willem van Kooten werd aangesteld als programmaleider bij de piraten van Radio Veronica. Van Kooten was zelf ook dj onder het pseudoniem Joost den Draaijer, en stond in die hoedanigheid aan de wieg van de debilisering van het vaderlandse radiolandschap. Van Kooten geniet enige bekendheid als de uitvinder van de term ‘palingsound’, maar kan tevens de boeken in als de man die heeft bedacht dat je op de radio zo hard als je kunt moet lachen om je eigen grappen, en als de geestelijk vader van mensen als Erik de Zwart, Barry Paf en Edwin Evers. Je zou het maar op je geweten hebben.
Van Kooten overleed op 3 januari van dit jaar, op dezelfde dag als Guus Luijters (God hebbe zijn ziel wél), maar zijn erfenis zweeft nog altijd door de ether, in de vorm van kinderlijke raadspelletjes, misselijkmakende moppen en het gespeelde plezier waarmee radio-dj’s de lucht vervuilen. Mensen die een hoedje van aluminiumfolie opzetten tegen de straling worden gretig weggezet als complotgekken, maar vindt u het zelf geen doodeng idee dat Barry Paf elke dag door u heen golft?
Het is natuurlijk makkelijk lullen achteraf, maar je kunt retrospectief weinig anders dan concluderen dat de overheid destijds veel harder had moeten ingrijpen tegen Radio Veronica. Als je piraten niet kielhaalt, torpedeert of opknoopt op een heuvel aan de rand van de stad en de lijken ter voorbeeld net zo lang laat hangen tot ze er gegeseld door de elementen uitzien als Giel Beelen, dan komt daar ellende van. Dat wisten ze in de zeventiende eeuw, maar waren ze in de jaren zestig blijkbaar even vergeten.
Er bestaat overigens nog een tweede soort radio-dj, naast het hierboven beschreven type dat we voor het gemak even het label ‘zwakzinnig’ opplakken. Het andere soort, dat zijn de dj’s van NPO Radio 1, BNR en NPO Klassiek, van wie dan juist weer zo’n geestelijke doodsheid uitgaat dat je hoopt dat ze snel door AI vervangen zullen worden.
Op NPO Radio 1 lijkt wel een doorlopende tegenhanger van de Lach Of Ik Schiet Show te worden uitgezonden, alsof er constant iemand met een doorgeladen pistool in de studio klaar staat om bij de geringste opwaarts krullende beweging van een mondhoek de trekker over te halen. Voor Radio 2 geldt eigenlijk hetzelfde, maar dan met minder inhoud. En ja, er is een uurtje in de week ingeruimd voor ‘humor’ op Radio 2, tijdens Spijkers met Koppen, maar dat valt niet anders uit te leggen dan als een wrede grap op zich. Het enige grappige uur op de radio laten presenteren door Dolf Jansen is alsof je een bar opent midden in de woestijn, waar dorstige bezoekers alleen een verfrissend glas zand kunnen krijgen. Er zijn 56 landelijke, regionale en lokale zenders op de FM-band. Dat betekent dat er elke week bijna 10,000 uur radio wordt gemaakt. Als daar één uur tussen zit dat het luisteren waard is, dan is dat louter toeval, een situatie die doet denken aan de Volkskrant, die precies honderd columnisten op de rol heeft staan, waarvan hooguit eens in het halfjaar eentje iets zinnigs schrijft.
Het ergste aan de hemeltergende, humorloze leegheid van de radio is niet dat-ie er is, maar dat we het allemaal wel best vinden. Er luisteren elke dag zo’n 7 miljoen Nederlanders naar de radio. 7 miljoen mensen die genoegen nemen met Michiel Veenstra en Mattie Valk zijn een toonbeeld van passiviteit dat weinig geruststelt in een tijd van oprukkend fascisme. Elke dag schuiven in talkshows mediacritici aan om de laatste aflevering van B&B Vol Liefde aan close readings waar zelfs Ulli d’Oliveira in zijn beste tijd niet aan kon tippen, en de kranten staan zo vol met essays over de nieuwe film van Halina Reijn dat je haast zou vergeten dat er een genocide aan de gang is, maar nooit komt er eens iemand op het idee om eens een lans te breken voor iets normaals op de radio. Bij dezen, mijn lans is stuk. Laat iemand anders zich nu maar vastlijmen aan de zendmast in Lopik. Joost den Draaijer is dood, breng in godsnaam Kopstukken terug. In de rest van dit lustrumnummer van Propria Cures leest u de sollicitatiebrieven voor de opvolging van Bomans.
NdL
(redacteur 2011-2014)
Zwarte Piet moet oprotten. Afschminken, murw slaan en met handen en voeten vastgebonden in een rivier flikkeren. Dat heeft verder niks met zijn kleurtje te maken, maar met de schadelijke invloed van die blije mongool op de jeugd.
Continue reading
Het was deze week feest op de redactie van Propria Cures. Deze week ontvingen wij namelijk het jaarverslag 2012 van het Letterenfonds, waarmee we eindelijk eens met harde cijfers kunnen aantonen dat Joost Zwagerman een lul is. Dat, en nog veel meer.
Heleen Mees heeft het niet gedaan. Niet in de balzaal, niet met de kandelaar. Misschien een keer of twee met kolonel Van Geelen of met de loden pijp, maar wie niet?
Continue reading
Hoe zou het met Jan Cremer gaan? Als je ’t Cremer zelf zou vragen zou hij ongetwijfeld zeggen dat het fantastisch gaat. Met Jan Cremer gaat het altijd goed, en als het een keer wat minder gaat vindt hij binnen de kortste keren wat te naaien of te stelen en daarna gaat het meestal al wel weer.
Dat is tenminste het beeld dat Cremer van zichzelf heeft geschetst, sinds het uitkomen van Ik Jan Cremer, volgend jaar een halve eeuw geleden. Het is een publiek geheim dat het beeld dat Jan Cremer van zichzelf heeft geschetst niet eens in de buurt komt van de werkelijkheid, en het is zelfs maar zeer de vraag of het wel Cremer zelf is geweest die de verhalen in de onverbiddelijke bestseller heeft opgetekend. Daarom is het dus onduidelijk of het ook echt goed gaat met het voormalig enfant terrible van de Nederlandse Literatuur, ondanks het feit dat er vast nog wel ergens wat te naaien of te jatten valt. Dat voormalige aan Cremers status heeft trouwens vooral betrekking op het kind-zijn, want hoewel Cremer misschien nooit helemaal de begaafdheid van een 11-jarige is ontstegen is een 73-jarige vent bepaald geen kind meer te noemen. Continue reading
Stop waar u mee bezig bent, klik die tabbladen vol pornografisch materiaal weg en slijp uw toetsenbord.
De deadline voor de PC Onthooftprijs nadert met een snelheid waarvan de NS slechts kan dromen.
Schrijf een stuk waar de jury om kan lachen, maar uw slachtoffer niet. Voor deze prijsvraag gelden in principe dezelfde regels als bij een kooigevecht:
U krijgt 600 woorden en de tijd tot 28 juni 18:00 uur om uw slachtoffer te slopen,
De winnaar zal worden beloond met een geldprijs van 150 euro in contanten en/of een redacteurszetel.
stuur uw stuk naar redactie@propriacures.nl of per post naar:
singel 464, 1017AW Amsterdam.
Handgeschreven inzendingen worden gevoerd aan onze redactiegeit.
Joost de Vries is een van de weinige jonge Nederlandse auteurs die goede romans schrijven. Zijn tweede, De republiek, verscheen vorige week. Een topboek, maar er is iets verschrikkelijks mee aan de hand. Continue reading
Ajax altijd kampioen
Nooit de afwas hoeven doen
Duizend op de Afsluitdijk
Alle arme mensen rijk
Rijden op een olifant
Enkel goed nieuws in de krant
Doodstraf voor Leon de Winter
Kunnen plassen in de Sprinter
Gratis bier op zaterdagen
Meer meteorietinslagen
Limburg aan de Duitsers geven
Voetbalvaders laten leven
Mooie meisjes altijd bloot
Godfried Bomans niet meer dood
Zelf het staatshoofd mogen kiezen
Nooit mijn sleutels meer verliezen
Maar wat ik het liefste wil
Iedereen een dagje stil
Ik zat in een karaokebar in Manila. Een shirt met korte mouwen plakte aan mijn rug. Ventilatoren aan het plafond vochten tevergeefs tegen de hitte en ik probeerde ze te helpen door grote hoeveelheden sterk bier van het merk Amsterdam te drinken. Het begon druk te worden maar ik was vroeg gekomen en had een plaats aan de bar met goed zicht op het podium.
De redactie heeft vandaag de longlist voor de Zwarte Bladzij bekend gemaakt. De Zwarte Bladzij voor het meest overschatte boek van het jaar zal worden uitgereikt op 15 maart a.s.
Op de longlist staan:
De man zonder ziekte – Arnon Grunberg (Nijgh & Van Ditmar)
Alles wat er was – Hanna Bervoets (Atlas Contact)
Fretz 2025 – Johan Fretz (Lebowski)
VSV – Leon de Winter (De Bezige Bij)
Eus – Ozcan Akyol (Prometheus)
Pier en Oceaan – Oek de Jong (Atlas Contact)
Hoe overleef ik…vriendschap en liefde? – Francine Oomen (Querido)
De rode loper – Thomas Rosenboom (Querido)
Euforie – Christiaan Weijts (Arbeiderspers)
Orang-Oetans drijven niet – Stephan ter Borg (Prometheus)
Vroeger was de dichtkunst een verheven discipline. Er schijnen zelfs tijden te zijn geweest waarin de poëzie als de enige echte vorm van literatuur werd gezien en waarin het schrijven van romans iets was voor vrouwen of andere leeghoofdigen. Tijden veranderen.
Continue reading
Literatuurgeschiedenissen zijn doorgaans niet de meest spannende boeken. Wie het werk van literatuurgeschiedschrijvers als Knuvelder of Anbeek kent weet dat diachrone documentaties van de literatuur doorgaans niet veel spannender zijn dan boeken over kruidenkunde, en in ieder geval een stuk minder spannend dan stiekem aftrekken op een openbaar toilet, om maar een voorbeeld te noemen.
Bakkeveen mag dan klein zijn – en het is klein – het heeft Godfried Bomans op grootse wijze herdacht. Het is de meesten onder ons ontgaan dat het op 13 januari jl. op de kop af 100 jaar min 1 maand en 20 dagen geleden was dat Bomans in Den Haag ter wereld kwam. Het toeval wil dat op die 13e januari precies 41 jaar en 22 dagen verstreken waren vanaf de dag dat hij in Bloemendaal zijn laatste adem uitblies. Continue reading
Het is niet erg gebruikelijk om in Propria Cures oud-redacteuren aan te vallen. Het is ook niet erg gebruikelijk om als oud-redacteur Propria Cures aan te vallen. Aangezien jij met dat laatste geen probleem lijkt te hebben (getuige je tirade in het diësnummer van de 122e jaargang) zal ik ook niet moeilijk doen. Continue reading
“Mullis is vullis, Reve is leve”. Deze uitspraak, eigenlijk een parafrase van een uitspraak van Gerard Reve is niet alleen waar, hij rijmt ook. Als je hem uitspreekt, of zoals hier fonetisch opschrijft tenminste. Schrijf je hem correct op (Mulisch is vuilnis, Reve is leven) is het niet minder waar, maar het rijmt niet meer en de kracht gaat goeddeels verloren.
Het grootste deel van de mensen in Nederland staat niet bepaald te springen om de invoering van de sharia, ondanks de inspanningen van gezelligheidsverenigingen als Sharia4Holland. Jammer, want een gezellig potje stenigen zou wonderen doen voor de gemeenschapszin.
Dat het niet goed gaat in de boekenwereld is al lange tijd bekend. Boekwinkels sluiten hun deuren, uitgeverijen moeten fuseren of houden op te bestaan en schrijvers zijn genoodzaakt van deur tot deur te gaan om voor een aalmoes voorleesbeurten te houden, anders wacht de hongerdood.
Al sinds de uitvinding van het vuur, en daarmee van de kookkunst, regeert hij als koning kroket over culinair Amsterdam, eigenlijk over heel kokend Nederland. Niemand heeft meer verstand van lekker eten dan Johannes van Dam, vindt vooral Johannes van Dam.
In een lang vervlogen tijd waren Van Kooten en De Bie de koningen van de Nederlandse kijkbuis. Met hun karaktertjes namen ze de hele samenleving in de zeik, en iedereen vond het leuk want die Ralph en Thea Ternauw leken net de buren, vonden de buren van elkaar. Tegenwoordig vinden buren elkaar voornamelijk teringlijer of terrorist, typetjes die het op tv net wat minder zouden doen dan de Vieze Man of Koos Koets. Daarom doen Van Kooten en De Bie nu iets anders.
Van Kooten heeft een paar best vermakelijke boekjes over zijn leven als literaire lulhannes geschreven en is voornamelijk bezig getrouwd te zijn met zijn Barbara. Hem valt hooguit kwalijk te nemen dat hij haar niet wat strakker aan het lijntje heeft gehouden toen zij met het wilde en vooral slechte plan kwam om de kleinburgerlijkheden die zij via e-mail met Deborah Campert uitwisselt op straat te gooien. Continue reading
Heel Nederland wacht al een jaar of twintig op de verfilming van de Heineken-ontvoering. We zijn met zijn allen zo netjes geweest om te wachten tot Freddy zelf dat gedoe allemaal niet nog een keer hoefde te beleven, maar nu is ‘ie er echt. Wat had dit een leuke film kunnen zijn, ware het niet dat Rutger Hauer de hoofdrol speelt.
Op het moment dat, alweer een tijd geleden, bekend werd gemaakt dat Hauer de rol van Heineken ging spelen viel een unieke mogelijkheid om een leuke film over een spannend, op en top Hollandse avontuur te maken aan scherven als het vierentwintigste glas bier op zaterdagavond dat je echt nog stevig vast dacht te hebben. Rutger Hauer in de rol van Heineken, je hoeft de film niet te zien om te weten dat dat een drama is. De casting is niet eens echt belachelijk te noemen. Van Heineken wordt vaak gezegd dat hij eigenlijk het verkeerde vak had, voor Hauer geldt dat zeker. Wat betreft uiterlijk was Rijk de Gooijer geknipt geweest voor de rol van Heineken, maar een hoofdrolspeler die de hele film aan een infuus en met een doekje tegen het kwijlen rondsjouwt doet nogal af aan de geloofwaardigheid, dus dat de producenten hem niet hebben gekozen valt ze niet echt aan te rekenen. Het probleem van Rutger Hauer is alleen en vooral dat hij elke film waarin hij speelt vervelender maakt dan een lauwe slok Bavaria na een dag hard werken. Continue reading