Bomenconsulent Hans Kaljee kiest zijn favoriete Amsterdamse bomen: ‘Van de bonsai tot de redwood, niks zo mooi als een polycarpische zaadplant met een verhoute stam’

Na 35 jaar lang de titel ‘hoofdstedelijk bomenconsulent’ te hebben gedragen, neemt Hans Kaljee afscheid. Meer dan drie decennia ontfermde Kaljee zich over de meer dan 300.000 geregistreerde bomen die onze hoofdstad rijk is. Tijd dus om de balans op te maken: wat zijn volgens hem de mooiste bomen van Amsterdam?  

We treffen Kaljee op zijn verzoek in de Boomsteeg. Doodstil en met zijn armen gestrekt staat hij voor zich uit te staren, ogenschijnlijk niet gehinderd door de sekswerkers en hun klanten in zijn blikveld. Wanneer we hem aanspreken schudt hij geërgerd zijn hoofd, alsof we hem uit zijn concentratie halen. Ostentatief ontspant hij zijn spieren. Vervolgens begint hij direct aan een monoloog die zeker drie kwartier zal duren. Onder meer de Yggdrasil, Deleuziaanse rizoomtheorie en Boombaard uit Lord of the rings: the two towers passeren de revue: ‘het feit dat Amsterdam op houten palen is gebouwd, zegt veel over de relatie die de stad met bomen heeft.’ Het moge duidelijk zijn dat meneer Kaljee zijn metier serieus neemt. Tijd voor zijn favorieten.

De vleesboom in de baarmoeder van Hannah Prins

‘Poh, er zijn zoveel prachtige voorbeelden uit deze categorie dat ik soms door de myomen het bos niet meer zie. De vleesboom wordt in het publieke discours nog wel eens verontachtzaamd, vanwege zijn voorkeur voor donkere plekken. Zonde, want een myoom is een prachtig iets.’ Specifiek het exemplaar in de grot van Hannah Prins kan op Kaljees lof rekenen, vanwege zijn ‘prachtige structuur’. De bomenconsulent heeft nog wel een aanmerking: ‘Een vleesboom moet je, zeker als hij geen klachten veroorzaakt, met rust laten. Ik zag Hannah laatst lopen met in een tuinbroek, waardoor ik vrees dat ze aan het verpotten is geslagen. Niet alleen voor deze boom, maar ook voor de biodiversiteit zou dat een ramp zijn.’

Kwekkeboom

‘De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat je als bomenconsulent geen heel druk leven leidt. Je zou denken dat ik met 300.000 bomen mijn handen vol zou hebben, maar bomen zijn nu eenmaal vrij statische objecten: je hoeft je niet te haasten, als het om bomen gaat. Natuurlijk moet je soms een Brit op zijn muil rammen als die het in zijn hoofd haalt om tegen een boom te pissen, maar de rest van de tijd ben je toch een beetje de kat uit de boom aan het kijken. Gelukkig geeft dat me de mogelijkheid om flink wat kroketten te eten. Heerlijk. Is het u trouwens wel eens opgevallen dat een kroket veel weg heeft van een boomstam?’ 

De beslisboom van Katinka Polderman in de Kleine Komedie

‘Over dit dendrologische hoogtepunt kan ik makkelijk een flinke boom opzetten. Kijk, mensen denken vanwege mijn serieuze, gewichtige beroep weleens dat ik geen humor heb. Dat wil ik bij dezen graag tegenspreken: ik ga regelmatig bij de Kleine Komedie naar binnen en dan lach ik me rot om de beslisboom van Katinka Polderman die daar aan de muur hangt. Het werkt zo: je volgt de pijlen en en het diagram vervoert je als vanzelf langs allerlei hilarische vragen tot een conclusie. Het mooiste vind ik dat ze geen blad voor de mond neemt, al springt ze daardoor soms wel van de hak op de tak.’ 

Tegen het einde van het interview moet Kaljee nog wat van het hart. ‘Mag ik trouwens ook nog mijn minst favoriete boom noemen? Dan ga ik voor de stamboom van Arie Boomsma. Die mogen ze met wortel en tak uitroeien, wat mij betreft. Het is een boom van een vent, dat moet ik erkennen, maar als ik de kans krijg, knoop ik hem op aan de hoogste boom.’

de redactie