KvdV leert hem een lesje: Weiszneus

De omschrijving ‘klein maar fijn’ is op veel van toepassing, maar misschien nog wel het meest op de binnenwereld van Oswin Schneeweisz. Men zegt dan ook: domme mensen zijn gelukkiger. Wegens alle extra raakvlakken is elk gesprek met de supermarktcaissière aangenaam en moeiteloos. Je voelt je niet schuldig en minderwaardig als reparateurs van Liander langskomen om in je kruipruimte te kruipen. Je schrijft daar vervolgens geen tandenknarsend slechte column over in Volkskrant Magazine. Je heet geen Thomas van Luyn.

Waar ‘klein maar fijn’ absoluut niet op van toepassing is, is de buitenwereld. Die zit vol gevaar, zoals Volkskrant Magazine, klimaatverandering of, godbetert, de gebrekkige communicatie van klimaatwetenschappers, zoals Oswin in HP/De Tijd stelt. ‘Ik weet niet hoe het met u zit, maar ik begon net een beetje gewend te raken aan het idee dat we vermoedelijk binnen afzienbare tijd met man en muis kopje onder gaan of bezwijken onder de hittestress. De extreme rampscenario’s zijn er zo vaak ingebeukt dat je wel een hele harde schil moet hebben om er niet in te gaan geloven, dus uiteindelijk ben ik ook overstag gegaan. Ik vertrouw nu eenmaal liever de wetenschap dan de eerste de beste influencer of klimaatontkenner. Dat is iets van mijn generatie, denk ik. Maar nu verwijzen diezelfde wetenschappers, die mij jarenlang hebben gevoed met een fikse portie klimaatangst, hun eigen extreme modellen naar de prullenmand.’

‘Generatie’ is een begrip waar Oswin misschien nog minder van begrijpt dan klimaatmodellen. Mijn oom met wie Oswin het geboortejaar deelt, stuurt mij bijna wekelijks Youtube-essays over hoe een oikofobe Westerse elite vanaf een privé-eiland in de Mexicaanse golf vol minderjarige seksslaafjes de AMOC stillegt. Maar ja, denken dat het luisteren naar wetenschappers uitsluitend iets is voor mensen van Oswins generatie, is dan ook weer iets voor mensen van Oswins generatie, denk ik.

Daarnaast spreekt Oswin zichzelf overduidelijk tegen, want als er iets is dat hij in zijn artikel níét doet, dan is het luisteren naar wetenschappers. De extreme modellen waarover Oswin het heeft, zijn degene waarin de opwarming van de aarde het hoogst en het laagst uitvalt. De laagste, 1,5 graad opwarming, zijn we al gepasseerd, dus is dat model ‘verwezen naar de prullenmand’. De hoogste, 4-6 graden opwarming tegen 2100, stammen van de jaren 2010 toen de wereld er nog heel anders voor stond, legt een hoogleraar milieukunde uit aan Oswin. Sinds 2010 is groene energie spectaculair goedkoop geworden en is uit wetenschappelijk onderzoek gebleken dat Tatjana Almuli toch minder methaanscheten laat dan voorheen geschat. De hoogleraar benadrukt nog dat hij ‘als wetenschapper nu eenmaal een scenario maakt dat het meest plausibel is volgens de huidige data’. Niet die van tien jaar geleden. Maar dat wil er bij Oswin niet echt in, dus vraagt hij vervolgens of ‘al dat gegoochel met data en scenario’s’ niet het publieke vertrouwen in de wetenschap ondermijnt. Dat is alsof je aan iemand vraagt of al dat slappe gelul niet slecht is voor je geloofwaardigheid, zonder dat die persoon gelogen heeft.

Daar dacht ik aan de kern van Oswin Schneeweisz te raken:ondermijning van de wetenschap. Zijn naam klinkt immers als die van een Russische bot, zijn teksten lezen als die van een Russische bot. Maar toen ik zijn biografie las, bleek hij totaal iemand anders. Hij heeft bijvoorbeeld geschreven voor The Moscow Times, een krant zo Poetinkritisch dat de oprichter ervan zijn rug breekt zonder dat het Kremlin hem überhaupt van de rand hoefde te duwen. Ook schrijft hij dus voor HP/De Tijd, is hij hoofdredacteur van ZINGmagazine. (‘Zing!’ is het geluidje dat in Oswins hoofd klinkt als hij weer eens een snedige oneliner bedenkt over jongere generaties.) Verder las ik dat hij columnist is voor De Jagersvereniging, vier boeken heeft gepubliceerd – over respectievelijk jagen, muziek, jagen (alweer) en de wolf in Nederland (waar hij dus blijkbaar nog niet op heeft gejaagd) –, podcasts maakt, muziek componeert en zelfs ‘gespecialiseerd is in natuur en cultuur’ – op zijn auteursfoto zit Oswin in een tuin, dus. De term ‘allround journalist’ is hier niet eens meer van toepassing. Oswin is, zeker als je zijn paddenkop ziet, allround in de puurste zin van het woord.

Maar zoals een renaissanceman betaamt, beschikt Oswin wel degelijk over een vermogen tot zelfrelativering, zo blijkt later in het stuk. ‘Maar terwijl ik deze woorden schrijf [over de recentere klimaatmodellen, red.], meldt de NOS dat de Verenigde Naties zojuist een resolutie hebben aangenomen waarin staat dat het tegengaan van klimaatveranderingen een juridische plicht voor landen is geworden. Verwarring alom dus, qua beeldvorming. Net nu ik recent een elektrisch autootje heb gekocht. Al is dat natuurlijk vooral ook omdat het lekker goedkoop rijden is. Maar zo’n elektrisch karretje geeft toch ook een positieve vibe aan je leven. Al die “kijk-mij-eens-goed-doen-voor-het-klimaat-kilometers” voelen best lekker.’ Verwarring alom, vooral bij Oswin zelf. De VN die een internationale crisis wil verhelpen middels internationaal recht? Well break my harde schil and call me Schneeweisz!

Als de WHO zich dan ook nog tegen de klimaatkwestie aan begint te bemoeien, en klimaatverandering wil typeren als een gezondheidsrisico, dan is Oswins binnenwereld ineens te klein. ‘We zijn toch de lul’, concludeert hij, plots fatalistisch. Een teken, bovendien, dat het echt niet meer zo fijn is daarbinnen. Mijn IQ evenaart inmiddels ook mijn BMI. Net nu ik een lobotomieboor heb gekocht die zoveel positieve vibes aan mijn leven zou kunnen geven. Verwarring alom, nu ook bij mij.

KvdV