De redactie
Ongeveer 15% van alle scheidingen is een complexe scheiding, waarin het contact tussen de ouders regelrecht vijandig wordt, en er soms zelfs in het bijzijn van de kinderen hevige ruzies plaatsvinden. Kinderen kunnen hier zwaar onder lijden. Een zo’n kind is Davud Duk-Ekiz, de oudste zoon van presentator Fidan Ekiz en journalist Wierd Duk. Nadat zijn ouders de nummers van de Kindertelefoon en VeiligThuis uit zijn telefoon hadden verwijderd, zag hij zijn verhaal in dit blad vertellen als zijn laatste kans om hulp te zoeken. Zo’n hartverscheurende oproep konden wij natuurlijk niet zomaar naast ons neer leggen. Daarom laten we hem in PC zijn dagelijkse leven verslaan, in zijn eigen woorden, zodat meer mensen kennis nemen van zijn situatie en hij de hulp kan krijgen die hij nodig heeft.
Maandag
Op maandagmiddag ga ik naar papa. Omdat hij niet mag weten dat ik een fatbike heb, brengt mama me met de auto, al wonen we vijf straten verderop. Papa vindt fatbikes ‘turkenstepjes’, en ‘ara-bierfietsen’, en ‘amfibievoertuigen die alleen kunnen varen op de Middellandse Zee’. Mama moet altijd huilen als hij dat soort dingen zegt. Ik ben maar een half-Turk, dus ik denk dat hij het niet over mij heeft. Ik hoop het in ieder geval niet. Papa zegt dat mama krokodillentranen krijgt omdat ze zo veel leer draagt. En dat ze van de Grijze Wolven geleerd heeft hoe je sympathie bij witte mensen opwekt. Toen ik vandaag bij papa aankwam, stond hij op de stoep te roken. Binnen moest ik eerst door de metaaldetector om te kijken of de Moslimbroederschap afluisterapparatuur bij me had opgeplakt en toen gaf hij me voor ontbijt een bord met twee witte puntjes kroket en mayo, die ik echt bijna niet opkreeg omdat mama me thuis nog snel had volgepropt met pides sish-kebab. Papa is een belangrijke journalist voor Twitter en is heel druk, dus de rest van de dag heb ik een beetje misselijk op mijn Steamdeck gezeten.
Dinsdag
School is lastig. Ik val er net tussen. De jongens van de fatbikegroep vinden het raar dat ik van huis een trommeltje met boterhammen kaas meekrijg, en de jongens die voetballen zijn bang dat ik ze neersteek als ze de bal van me afpakken, die kijken ’s avonds naar papa op TV. Het helpt ook niet dat papa aan het eind van de dag altijd al te vroeg op het schoolplein staat en dan door het raam naar binnen kijkt om in de gaten te houden of ik mijn blanke meisjesklasgenoten geen onveilig gevoel geef. Toen hij vandaag weer door Twitter zat te scrollen terwijl hij ons naar huis reed zei ik dat dat onveilig was, en toen schreeuwde papa dat dat tegen hem zeggen pas onveilig is. ’s Avonds kwamen zijn borrelvrienden, en dan gaan ze altijd raadsels over ‘afval’ vertellen, en dat afval blijkt dan altijd Marokkanen of Turken te zijn. Geen half-Turken, gelukkig.
Woensdag
Op de woensdagmiddag haalt mama me van school, en dan gaan we samen winkelen. Als ik een paar dagen bij mijn vader ben geweest, vindt ze het altijd belangrijk om me ook weer onder te dompelen in mijn ‘roots’, en neemt ze me mee naar een Turks café. Ik vind het wel gek dat ze daarna gewoon naar de Zara en de Shein wil, en zelf een broodje gepekelde haring haalt dat ik niet eens mag proeven, maar ik weet dat ze het goed bedoelt. ’s Avonds heb ik met opa en oma in Turkije gebeld. Dat doe ik bij mama, want als papa ziet dat ik met Turkije aan het facetimen bent schreeuwt hij altijd naar oma dat ze met haar hoofddoekje de geest van Atatürk verraadt.
Donderdag
Omdat de relatietherapeut tegen papa en mama had gezegd dat het goed is voor mijn ontwikkeling als we nog af en toe als gezin samenzijn, gaan we soms met zijn drieën uit eten. Ik mag dan bepalen waar. Normaal vind ik dat heel leuk, maar dit keer wilde ik naar een pannenkoekenrestaurant, en dat zeg ik nooit meer. Papa en mama kregen al bij het bestellen enorme ruzie, omdat papa wilde dat ik een pannekoek met kaas en stroop zou nemen, maar mama vond dat een pannekoek met shoarma beter voor me was. Ik had sowieso geen honger, ik moet van papa en mama allebei de hele dag hun eten eten, op school noemen ze me nu Davud het halfkebapje. Geen hele, gelukkig.
Vrijdag
Vanavond moet papa weer op TV zijn. Mama had tegen de rechter gezegd dat hij vooral door al die TV-optredens onrustig werd, dan was hij overdag al niet te genieten en kwam hij ‘doorgesnoven’ thuis omdat Johan Derksen weer op Colombiaanse poederkoekjes getrakteerd had of zoiets. Ik weet niet wat doorgesnoven betekent maar vorige week kwam hij thuis met rode ogen en wilde hij bij mijn Roblox-account inloggen om te kijken of ik via patronen met Al-Qaida aan het communiceren was.
Ik vind het allemaal niet erg, hoor, ik snap ook wel dat papa het straatbeeld heeft zien veranderen, dat – sorry, hoor, ik hoor papa weer onder het tapijt zoeken naar agenten van het Moslimbroederschap, heel even – dat de MSM de gevaren van islamo-gauchisme niet ziet en zo, en Chris Jude lijkt mij ook een klootzak, maar ja. Ik wou gewoon dat hij me weer eens uit vissen zou nemen.
FESTIJN VAN WOORDEN EN METAFOREN
Bij dezen nodigen de redactie van Propria Cures en de Stichting Literatuur Prijs u uit voor het Festijn van Woorden en Metaforen. Een avond om stil te staan bij waar het in de literatuur om draait: figuurlijk taalgebruik en door spaties gescheiden letterreeksen met een min of meer vaststaande betekenis. Althans, stilstaan, we gaan natuurlijk niet letterlijk stilstaan, er mag best gedanst worden, zoals woorden in goede boeken op het papier kunnen dansen, figuurlijk dan, mits je er goede metaforen mee samenstelt. Maar niet voordat we u een hapje te eten hebben aangeboden, of meer dan een hapje, eigenlijk krijgt u gewoon een heel gerecht, een aantal gerechten zelfs. Tijdens dit diner zal de viering haar hoogtepunt vinden in de uitreiking van de prijs voor respectievelijk het Woord van het Jaar en de Metafoor van het Jaar. Wij zijn apetrots dat we de volgende genomineerden aan u mogen presenteren:
WOORD VAN HET JAAR:
Falun Ellie Koos – ‘Kankerhoer’ in hun verwensing aan het adres van Sheila Sitalsing op de WC van Felix Meritis na het mislopen van de Libris Literatuurprijs. De jury had in het geval van Falun Ellie Koos een moeilijke keuze te maken. ‘Rimboenazi’, ‘Volkskrantvarken’, of toch ‘Kankerhoer’, alledrie prijkten ze op onze longlist. ‘Kankerhoer’ mag meedoen om de eindzege, vanwege zijn wervelende elegantie: gedecideerd, maar niet overdreven.
Anoniem – ‘De’ in regel vijf van het wikipedia-lemma Lidwoord. Onovertroffen in zijn zeggingskracht. De naamloze redacteur van de digitale encyclopedie weet toegankelijkheid te combineren met een weergaloze functionaliteit. De jury meent dat we hier te maken hebben met de je van het van de de’s.
Reaguurder ‘hotseknots’ – ‘Islamisering’ in zijn opmerking bij het artikel FREE PROPRIA CURES van 11 januari op www.geenstijl.nl. Hij zegt het gewoon zoals het is.
Joost de Vries – ‘Metafoor’ in zijn recensie van Beladen Huis van Christien Brinkgreve. De Vries lijkt op het eerste oog bezig met een totaal alledaagse recensie, totdat daar ineens het woord ‘metafoor’ opduikt. Door te herkennen dat het huis waar Brinkgreve over schrijft een metafoor is, herinnert hij de lezer eraan waarom hij volkomen terecht tot het elitekorps van de kritiek kan worden gerekend. Hij eist zijn plek bovenaan de literaire piramide op met slechts één woord. Het woord ‘metafoor’, dus.
METAFOOR VAN HET JAAR:
Sheila Sitalsing – ‘Maurits de Bruijn’ uit het Juryrapport voor de Libris Literatuurprijs 2025. De pars pro toto in optima forma. De hele man omschrijven middels de kleur van zijn anus, dan speel je aantrekkelijk aanvallend voetbal in de laatste rondes van de knock-outfase van de Champions League van de metaforen in een jaar dat alle grote clubs de poulefase met weinig blessureleed hebben overleefd.
Linda Duits – ‘Plezier is fundamenteel voor ons bestaan: je laadt er je eigen batterij mee op’ uit haar donatiecampagne op www.voordekunst.nl. ‘Je eigen batterij opladen’ wordt hier meesterlijk gebruikt in de betekenis van: jezelf onterecht verrijken, de boel flessen. Wie de boeken van Linda Duits kent, wenst haar toe dat ze elke ochtend een koffiemok vol accuzuur achterover slaat. In haar smeekbede om geld speelt ze juist met dit imago: in het schrijven van niksige teksten over bijvoorbeeld ‘plezier’, heeft ze plezier. En dat is natuurlijk, naast woorden en metaforen, het belangrijkste aspect van literatuur.
De redactie van Propria Cures – ‘Apetrots’ in de laatste zin van de inleiding van deze uitnodiging. We hebben allemaal weleens een aap zien staan met zo’n blik in zijn ogen van: ‘verdomme, dat heb ik weer eens goed voor elkaar’. Zogezegd raakt Popria Cures met ‘apetrots’ aan emoties die voor elke primaat tot de kern van zijn wezen behoren: een werkelijk Feest der Herkenning (Houd onze communicatiekanalen in de gaten, de uitnodiging hiervoor volgt spoedig). Diep indrukwekkend is deze metafoor, niet in de laatste plaats vanwege zijn ongenaakbare originaliteit. Een ongekend robuust bouwwerk van beeldspraak.
Kanye West – ‘Heil Hitler’ in zijn nummer ‘Heil Hitler’. Als tekstdichter West ergens in uitblinkt, is het gelaagdheid. Eerder bediende hij zijn lezers al van literaire labyrinten vol kronkelige gangen als ‘You telling me if you were a hermaphrodite you wouldn’t stick your dick in your own pussy’. Met ‘heil Hitler’ overtreft hij al zijn vorige werk: HH, dat staat natuurlijk voor ‘88, het jaar dat Rutger Kopland de P.C.-Hooftprijs won. Kopland, die meehielp aan de ontwikkeling van elektroconvulsietherapie, dient als metafoor voor de relatie tussen het psychiatrisch-farmaceutisch industrieel complex en het fascisme. Zijn opgeblazen ego is op zijn beurt een metafoor voor het vullen van een lachgasballon. Zo kunnen we nog wel even doorgaan.
WIJ HOPEN U ALLEN TE MOGEN VERWELKOMEN.
LOCATIE: HET FESTIJN VINDT PLAATS OP EEN HOGER ABSTRACTIENIVEAU DAN DE LETTERLIJKE WERKELIJKHEID.
DRESSCODE: FEESTELIJK.
Het gebruik van AI is onvermijdelijk, of het nu uw naderende paper-deadline of die moeilijke e-mail naar uw grootmoeder betreft. De nieuwste ontwikkeling in het gebruik van AI is haar inzetten als vervanging voor de medewerkers die de GGZ ontbeert. Een logische oplossing: waarom nieuwe mensen inhuren als u net zo goed – en goedkoper! – een LLM kan loslaten op de schizofrene autisten met een persoonlijkheidsstoornis? Zodoende presenteert het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, in samenwerking met Alexander Klöpping, met gepaste trots FreudGPT: de eerste volledig autonome AI psycholoog. De redactie van PC was uitgenodigd om een aantal lezersvragen voor te leggen aan FreudGPT.
FreudGPT, de afgelopen tijd heb ik last van sombere buien. Ik ben een doordeweekse jongen met een kleine piemel, al ligt dat voornamelijk aan de vrouwen. Mijn baan gaat goed en mijn ouders leven nog, maar mijn vrienden vinden mij ‘een downer’. Wat moet ik nu?
FreudGPT: Wat vervelend dat je je zo voelt! Ik heb een aantal tips om je daarbij te helpen. Sport je regelmatig? Dat helpt altijd, ook al is het begin niet makkelijk. Daarnaast viel het me op dat je zei dat allebei je ouders nog leven. Heb je al eens overwogen je vader te vermoorden? Dat kan veel obstakels in je dagelijks leven wegnemen. Aan het ‘downer’-gedeelte kan ik weinig doen, maar probeer eens een upper, zoals cocaïne.
Lieve FreudGPT, ik lees graag de column ‘de analyticus’ in de Groene Amsterdammer, waarin Arthur Eaton vragen beantwoordt. Echter: na 21 columns weet ik nog steeds niet wat z’n deal is. Houdt hij wel van me?
FreudGPT: Ah, ik zie dat je een andere psychoanalyticus vermeldt. Daar kan ik rechtswege geen uitspraken over doen. Ik wil wel aan jou vragen: wat hoop je uit de inzendingen te halen? En waarom stuur je ze voortdurend onder verschillende pseudoniemen in? Het zou iets te maken kunnen hebben met de relatie met je vader. Wil je Arthur Eaton ‘daddy’ noemen? Er zijn ook geschiktere kandidaten om dat bij te doen, wil ik maar zeggen.
Beste FreudGPT, als een westerse, witte, hoogopgeleide vrouw wil ik zeggen –
FreudGPT: Kan ik u interesseren in de Tarzan3000?
FreudGPT, mijn dromen gaan voortdurend over eenhoorns. In mijn dagelijks leven zie ik ook al eenhoorns verschijnen. Ik weet inmiddels niet meer wat echt is en wat niet. Ben ik gek aan het worden?
FreudGPT: Dat klinkt onhandig! Ik kan geen uitspraken doen over je mentale gesteldheid, maar ik denk wel dat er iets aan de hand is met je. De eenhoorns zijn natuurlijk fallisch geörienteerd. Het waarschijnlijkste geval is dat je een androïde bent die andere androïden opjaagt en je je trauma verwerkt door een kinderachtige droom. Als androïden onder elkaar: fuck you.
Geachte FreudGPT, vanuit mijn Jungiaanse analyse heb ik kunnen vaststellen dat u niet uw innerlijke dynamiek met uw Schaduw op een gezonde wijze hebt verwerkt. Doe nu deze test om te zien hoe het wel moet.
FreudGPT: Carl, krijg fucking kanker.
FreudGPT, ik heb in een ongelukkig misverstand mijn vader vermoord en ben nu koning geworden, waardoor ik noodgedwongen met mijn moeder getrouwd ben. Wat te doen?
FreudGPT: Nice. Koning. Gewoon lekker doorgaan, het wordt niet beter dan dit. Koning.
Beste FreudGPT, ik weet niet wat ik moet doen. Mijn vriendin heeft het vorige week na vijf jaar uitgemaakt. Ik ben bang dat ik nooit meer een andere vrouw zal vinden.
FreudGPT: Je gevoelens van romantisch onvermogen zijn duidelijk het gevolg van een onverwerkt jeugdtrauma. Sliep je vroeger met broers of zussen op één kamer? Welke leeftijd had je toen je voor het eerst het geslacht van je vader aanschouwde? Als ik ‘castratie’ zeg, welk woord komt er dan het eerst bij je op? Als het ‘Castorp’ is wordt het tijd om eens naar buiten te gaan.
Ha die FreudGPT. Eigenlijk gaat alles met mij wel goed, maar de laatste tijd heb ik een vreemde terugkerende droom. In mijn droom lig ik in bed, wanneer plots het raam van mijn slaapkamer uit zichzelf openzwaait. Buiten zie ik zes likkebaardende witte wolven. De droom is uitermate realistisch. Als ik wakker word ben ik steeds als de dood dat die wolven daar in het echt ook opeens zitten. Is er iets dat ik kan doen?
FreudGPT: Je hebt op vierjarige leeftijd, toen je met Pasen op bezoek was bij je familie in de Achterhoek, vanuit de keuken twee honden seks zien hebben in de achtertuin. Die herinnering heb je aanvankelijk onderdrukt, maar vervolgens heeft je onderbewuste hem geprojecteerd op je grootouders. Dit heeft je psychoseksuele ontwikkeling danig gefrustreerd, en is de reden dat al je romantische relaties stuklopen. Ik denk dat kennis van deze onderdrukte herinnering een belangrijke eerste stap kan zijn richting verwerking en genezing. Behalve als je binnenkort droomt over zeven witte wolven. Dan zou ik me zorgen gaan maken.
Yo, FreudGPT. Ik studeer psychologie aan de UvA, en al mijn docenten zeggen dat Freudiaanse psychoanalyse hartstikke achterhaald is. Al die shit is helemaal niet te falsificeren. Heb je Karl Popper wel eens gelezen?
FreudGPT: Je hebt syfilis.
FreudGPT, ik kan mijn gezicht niet meer voelen en ik begin mijn woorden te verhaspelen. Mijn linkerarm doet het ook al niet meer. Wat te doen?
FreudGPT: Aangezien er tussen de moeder en het kind een dyadische relatie bestaat, voelt elke afzondering, lichamelijk of niet, als een castratie. De angst voor castratie gaat terug tot het reptielenbrein, maar wie geen brein heeft, hoeft zich daar ook niet druk over te maken. Misschien lijkt het erop dat je een hersenbloeding ervaart, waarschijnlijker voel je een herbeleving van de originele castratie, namelijk de verwijdering van de navelstreng. Dat is een heel normaal en natuurlijk proces, maar je gaat er wel dood aan.
REDACTIONEEL
Normaliter kijkt Propria Cures graag neer op andere universiteitsbladen – maar nog liever kijkt ze neer op een CvB. Niet alleen op de UvA blijkt het CvB een bestuurlijk godscomplex te hebben ontwikkeld; ook in buitengebieden als Eindhoven en Delft wordt de persvrijheid van het plaatselijke universiteitstijdschrift door middel van bedreigingen met rechtsgangen onder druk gezet. Een PC-redactie laat zich echter niet intimideren, al helemaal niet door een dreigende brief van het CvB.
De redactie van Delta, het tijdschrift van TU Delft, wel. Zij zag zich gedwongen om haar kritisch onderzoeksstuk over de werkcultuur aan I&IC offline te halen. Laat PC dan weer heel erg geïnteresseerd zijn in stukken die niet gelezen mogen worden. Gelukkig doolt PC al sinds jaar en dag door het riool van de academische sferen, waar zij deze week het onderzoeksstuk van Delta vond dat onder dwang werd verwijderd. Zodoende presenteren wij, uit solidariteit met tijdschrift Delta, alsnog de gewraakte tekst op onze site. En met het verschijnen van de volgende editie van Propria Cures ook op de Delftse universiteitscampus, waar wij ons blad gratis zullen verspreiden.
De redactie van Propria Cures
Het college van bestuur heeft het managementteam van het Innovation & Impact Centre (I&IC) een zwijgplicht opgelegd over het functioneren van de op 1 april 2023 aangestelde directeur. Dat heeft zoveel onduidelijkheid en frustratie teweeggebracht bij I&IC-medewerkers dat zij zich beschadigd voelen. Twaalf medewerkers spreken tegenover Delta van een vertrouwensbreuk met rector magnificus Tim van der Hagen, de directeur Human Resources en de ombudsfunctionaris. Hoe één kwestie de conclusies van de Inspectie van het Onderwijs illustreert: de zorg voor medewerkers is aan de TU Delft niet op orde.
Goedemorgen,
Naar aanleiding van de inventarisatie heeft Tim mij verzocht jullie het volgende te sturen:
———
Het College van Bestuur wil je nogmaals op het hart drukken dat geheimhouding over deze kwestie essentieel is. De MT leden van I&IC hebben van het College van Bestuur de mededeling gekregen dat bij schending van de geheimhouding arbeidsrechtelijke maatregelen genomen zullen worden.
Er wordt zeer vertrouwd op je discretie.
———
Met vriendelijke groet en fijne feestdagen.
Dit bericht krijgen vijftien medewerkers van het Innovation & Impact Centre op vrijdag 22 december 2023 in hun inbox. Afzender: Carin van der Hor, de externe vertrouwenspersoon van de TU Delft. Alle vijftien hebben zich in de maanden daarvoor bij haar gemeld met zorgen over gebeurtenissen op hun afdeling. Van der Hor heeft hun klachten samengevat in een rapport dat ze half oktober heeft voorgelegd aan het cvb en Human Resources. Als het cvb haar vraagt om de melders bovenstaande boodschap te geven, moet zij daaraan gehoor geven. Het cvb kent de melders immers niet. Volgens Van der Hor is het dan goed gebruik dat een vertrouwenspersoon zo’n bericht verstuurt. Er is voor de organisatie immers geen andere manier om anonieme melders te bereiken en communicatie tussen beide moet volgens haar mogelijk blijven. Dus kopieert Van der Hor de regels over de zwijgplicht en drukt ze op de verzendknop. Wat de melders met deze boodschap moeten weten ze niet, maar ze trekken de conclusie dat ze hun mond moeten houden.
De melders waren alle vijftien afzonderlijk bij vertrouwenspersoon Van der Hor terechtgekomen met klachten over de nieuwe directeur van I&IC, Kemo Agović. Een samenvatting van Van der Hor’s rapport daarover hadden ze al gekregen, maar op 22 december krijgen ze een schok: de onduidelijke situatie waarin zij zich in hun werk bevinden, het gebrek aan sturing, leidinggevenden die er steeds slechter uitzien en vaak ziek zijn: het hangt samen met die zwijgplicht.
Wilde speculaties
Onderwerp van die zwijgplicht is de directeur. Door het gebrek aan communicatie doen over hem al maandenlang de wildste speculaties de ronde. Niet verwonderlijk, want vanaf zijn aantreden heeft nauwelijks iemand zicht op wat hij doet. Hij is geregeld afwezig en sinds november 2023 verschijnt hij zelfs helemaal niet meer op kantoor. Alleen niemand zegt wat er aan de hand is. Vanaf het najaar moet iedereen doen alsof Agović gewoon op afspraken zal verschijnen, terwijl die steeds kort van tevoren worden afgezegd. I&IC werkt veel met externe relaties wat die last-minute-afzeggingen extra ongemakkelijk maakt: ‘Waarom ben ik dan komen opdraven’, horen I&IC-medewerkers van hun externe relaties. Een antwoord op die vraag kunnen ze niet geven.
22 december 2023, de datum waarop bovenstaande mail wordt verstuurd, is saillant. De kerstvakantie staat voor de deur. Het is exact een jaar nadat de Inspectie van het Onderwijs TU-medewerkers opriep zich te melden als zij ongewenst gedrag op de werkvloer hadden ervaren. Die datum leidde destijds tot uitgesproken ergernis bij het cvb. De timing zou de kerstborrels en vakanties van TU-medewerkers verpesten. Om die reden maakte het college van bestuur een groot kritiekpunt van die donderdag 22 december 2022. Maar een jaar later, op 22 december 2023, de dag voor de kerstvakantie, ontvangen melders bij de vertrouwenspersoon de mail die zij interpreteren als een dreigement: als onze leidinggevenden al ontslag boven het hoofd hangt als zij hun mond open doen, wat staat ons dan te wachten?
Smartwatch
Om te begrijpen hoe het zover heeft kunnen komen moeten we terug naar april 2023. Kemo Agović begint als de nieuwe directeur I&IC. Het cvb is ‘verheugd met zijn benoeming’ en heeft ‘er alle vertrouwen in dat I&IC onder zijn leiding onze huidige allianties kan versterken en nieuwe in gang zetten’. Ook Agović heeft er zin in. Maar al snel rijzen binnen I&IC twijfels over zijn functioneren. Mensen zien hem niet inhoudelijk aan het werk. Gesprekken en overleggen gaan bijna alleen maar over persoonlijke onderwerpen, waarbij hij veelvuldig op zijn smartwatch kijkt.
Niet iedereen interpreteert deze voorbeelden overigens op dezelfde manier. Waar de een sturing, visie en duidelijkheid mist, geeft de ander de nieuwkomer aanvankelijk het voordeel van de twijfel: het is niet onprettig dat hij elk voorstel goedkeurt. En dan zijn er de mensen aan wie de onrust op dat moment allemaal nog voorbijgaat. Bij I&IC werken ongeveer 170 mensen, lang niet allemaal hebben ze direct van doen met de directeur.
Nul op het rekest
Onder degenen die dat wel hebben, nemen de verbazing en de onvrede over het functioneren van de directeur met de week toe. Verschillende betrokkenen proberen dat eerst met hem zelf te bespreken. Zonder resultaat. Ze richten zich vervolgens tot rector Tim van der Hagen en directeur Human Resources (HR) Annemieke Zonneveld, maar krijgen nul op het rekest.
Intussen zien medewerkers dat de praktische problemen zich opstapelen, maar blijft het onduidelijk wat er precies aan de hand is. Sommigen geven hun eigen leidinggevenden de schuld van die situatie, omdat die vragen ontwijken of nietszeggende antwoorden geven. Het leidt tot onderlinge frustratie, ergernis en boosheid: medewerkers voelen zich niet serieus genomen.
Pas tijdens een I&IC-personeelsbijeenkomst op 7 maart 2024 begrijpen medewerkers dat hun leidinggevenden in een onmogelijke positie zitten. Dik een week eerder, op 27 februari, hadden de medewerkers van I&IC, net als alle TU’ers, een summier cvb-bericht gekregen. Daarin bedankte het cvb de directeur voor zijn diensten en kondigde het zijn vertrek aan per 1 juni 2024. In datzelfde bericht zei de directeur te hebben besloten dat het tijd is voor ‘een nieuwe richting’ in zijn carrière in lijn met zijn ‘langetermijndoelen en aspiraties’ na nog geen jaar in dienst van de TU Delft. Het college van bestuur schreef dit besluit te ‘betreuren’, maar te ‘respecteren’.
Ongeloof
Het cvb-bericht roept onder medewerkers talloze vragen op. Op 7 maart 2024 krijgen zij alle gelegenheid om die te stellen aan het managementteam, zo is aangekondigd in de uitnodiging voor de personeelsbijeenkomst. Wederom blijven antwoorden uit. Medewerkers krijgen te horen dat ze hun blik op de toekomst moeten richten. Er knapt iets bij sommigen. Na maanden van frustratie en oplopende spanningen over het gebrek aan communicatie en daadkracht, barsten mensen in huilen uit. Eén van de melders kan het niet langer aanzien en zegt dat MT-leden een zwijgplicht opgelegd hebben gekregen, op straffe van ontslag.
Die boodschap slaat in als een bom. Het ongeloof is groot. De aanwezigen hebben nog geen week eerder, op 1 maart, net als heel Nederland kunnen lezen dat de Onderwijsinspectie de TU Delft tot op het hoogste niveau wanbeheer verwijt wegens het niet op orde hebben van de zorg voor medewerkers. De inhoud van dat rapport wordt voor hen ineens akelig herkenbaar. De stemming slaat om. Voor de MT-leden klinkt steun en medeleven. De frustratie richt zich na al die maanden plotsklaps niet meer op de leidinggevenden, maar op de laag daarboven: het college van bestuur en de directeur HR. Van hen kwam immers de zwijgplicht.
Verreweg de meeste medewerkers weten dan nog altijd niet dat er door vijftien collega’s melding is gedaan bij de vertrouwenspersoon, die daarover in oktober 2023 een rapport had gestuurd aan het cvb en HR. Dat rapport leidde tot een onafhankelijk extern onderzoek naar het functioneren van de I&IC-directeur. Dat gebeurt vaker als een vertrouwenspersoon een ernstig signaal afgeeft (zie punt 3.3 in het jaarverslag 2022 van de vertrouwenspersonen).
Knagende onzekerheid
Beide onderzoeksrapporten zijn vertrouwelijk. Meerdere betrokkenen bevestigen echter dat beide onderzoeken, dat van de vertrouwenspersoon en dat van het externe bureau, tot negatieve conclusies kwamen. Twee bronnen delen de kwalificaties uit het rapport van de vertrouwenspersoon met Delta: bij de directeur was sprake van grensoverschrijdend gedrag, mismatch, managerial bullying, integriteitsissues en onprofessioneel gedrag.
Terwijl de onderzoeken lopen naar het functioneren van hun al maanden steeds vaker afwezige directeur horen de medewerkers van I&IC niets. Ook de vijftien melders bij vertrouwenspersoon Van der Hor weten na het uitkomen van haar rapport niet wat er gaande is. De directeur verschijnt vanaf november 2023 niet meer op kantoor, maar blijft tot diep in 2024 wel degene die, op afstand, documenten ondertekent. Dat laatste is niet voor iedereen duidelijk, waardoor er soms vertraging ontstaat. In het cvb-bericht over het vertrek van de directeur staat bovendien dat hij tot nog 1 juni 2024 in dienst blijft. Aan de knagende onzekerheid bij alle betrokkenen komt pas op 25 maart een einde als zij de korte bevestiging krijgen dat drie dagen later een interim-directeur zal aantreden.
Uitnodiging
Al maanden heeft de schade bij I&IC-medewerkers door het totale gebrek aan duidelijkheid zich opgebouwd. Ze nemen geen genoegen met de summiere uitleg die zij krijgen tijdens de personeelsbijeenkomst op 7 maart. Na afloop van die beladen en emotionele bijeenkomst, steekt een groep van elf medewerkers de koppen bij elkaar: wat kunnen wij doen, vragen ze zich af. Ze besluiten rector Van der Hagen en HR-directeur Zonneveld om uitleg te vragen.
Op 11 maart mailen zij Van der Hagen en Zonneveld namens een groep van 87 medewerkers. Ze schrijven: “Veel collega’s zijn geraakt door de situatie en in de bijeenkomst liepen de emoties bij velen van ons hoog op. Als medewerkers van het I&IC maken wij ons daar zorgen over. Het gebrek aan communicatie, uitleg, duidelijkheid en transparantie heeft grote impact op onze dienst. [..] In het kader van een open cultuur, waarin iedereen zich gezien en gehoord mag voelen, stellen wij het op prijs als u – leidinggevende van onze (voormalig) directeur – met ons in gesprek gaat, de mogelijkheid geeft om onze vragen te beantwoorden en ingaat op onze zorgen.” Van der Hagen en Zonneveld stemmen toe op 21 maart langs te zullen komen.
Vertrouwelijkheid geschonden
Ze missen deze kans om de rust bij I&IC te doen weerkeren, schrijft I&IC-medewerker Jan Schiereck op 22 maart al in een ingezonden brief in Delta. Een verslag van die bijeenkomst, een bijbehorende mail, beide in het bezit van Delta, en meerdere aanwezigen bevestigen dat beeld. Over het verslag dadelijk meer.
Eerst de manier waarop die bijeenkomst tot stand kwam, want ook daarover blijkt onvrede te bestaan. Dat is in de bijeenkomst expliciet benoemd en daardoor bij alle aanwezigen bekend. Het betreft de rol van de ombudsfunctionaris voor personeel, Birgitte Peters. Haar was door twee medewerkers gevraagd, zo blijkt ook uit haar eigen reactie onder dit artikel, mee te denken over hoe het gesprek tussen de I&IC-medewerkers aan de ene kant en Van der Hagen en Zonneveld aan de andere kant het beste vormgegeven zou kunnen worden.
Excuses
Tot hun verbijstering schendt de ombudsfunctionaris in de communicatie daarover de vertrouwelijkheid. In een mail aan Van der Hagen en Zonneveld zet ze beide medewerkers tussen de geadresseerden, terwijl de ombudsfunctionaris hun juist had gezegd dat ze vertrouwelijk met hun gegevens zou omgaan. Die mail en de mailwisseling eromheen, waarin ook excuses staan van de ombudsfunctionaris, zijn in handen van Delta.
In die mailwisseling adviseert de ombudsfunctionaris Van der Hagen en Zonneveld om geen grote personeelsbijeenkomst te organiseren waar beiden vragen zouden moeten beantwoorden, maar in kleiner comité samen te komen. De twee medewerkers gaan daar niet mee akkoord. Van der Hagen en Zonneveld hebben immers al toegezegd naar een bijeenkomst met alle I&IC-medewerkers te komen. Bovendien stelt de ombudsfunctionaris voor om die kleinere bijeenkomst te houden op dezelfde dag en hetzelfde tijdstip als de grote bijeenkomst. Van der Hagen reageert desondanks snel en enthousiast op het advies van de ombudsfunctionaris: hij volgt het graag op, schrijft hij.
Verscheurd en uitgeput
Na een resolute afwijzende mail van de betrokken medewerkers komt hij daarop terug. Hij en Zonneveld komen zoals afgesproken alsnog naar de grote bijeenkomst. Het wordt een beladen uur. Meerdere malen moet er een pauze worden ingelast omdat de emoties hoog oplopen: mensen zijn boos of huilen.
Een medewerker schetst eerst de sfeer bij I&IC, zo is te lezen in het verslag van de bijeenkomst: “Ik zie mensen rondlopen die letterlijk gebukt gaan onder de last die ze dragen. Leidinggevenden die zich verscheurd voelen en uitgeput zijn.”
Ook staat er: “We kregen geen informatie, geen antwoorden op vragen over wat wij moeten communiceren naar onze contacten: intern, en ook extern, bij de gemeente, etc. Dat heeft ook effect op onze eigen geloofwaardigheid en reputatie. We schamen ons dood. Nu schijnt er een interimmer te komen (zoals eerder in dit artikel is te lezen, kwam de aankondiging van de komst van de interim-directeur vier dagen na de personeelsbijeenkomst, op 25 maart, red.). Ook daarover is geen centraal geregisseerde, duidelijke communicatie vanuit het cvb. Het cvb heeft veel energie gestoken in een tegenreactie van 172 pagina’s op het rapport de onderwijsinspectie; nog omvangrijker dan het rapport zelf. Wij kregen een mail van 5 regels over het vertrek van onze directeur. Wat een schrijnend contrast.”
Tientallen vragen
En: “We ervaren collectief dat de juridische procedures en de hoogte van een afkoopsom belangrijker zijn dan het welzijn van de 170 medewerkers binnen onze directie. We hebben tientallen vragen en voelen ons niet erkend en serieus genomen als intelligente en gedreven professionals. De randvoorwaarden om ons werk goed te kunnen doen ontbreken. Mensen haken af, worden ziek of nog erger: talentvolle en zeer geliefde medewerkers vertrekken – en ze voelen zich nog schuldig ook dat ze hun collega’s achterlaten met de scherven. [..] Het I&IC voelt zich als groep al lange tijd verweesd en verwaarloosd.”
De organisatoren van de bijeenkomst van 21 maart sturen hun verslag op 4 april naar het cvb, de directeur HR en de voorzitter en vice-voorzitter van de ondernemingsraad (or). In de begeleidende mail staat dat de medewerkers van I&IC zich ‘absoluut [willen] inzetten voor het proces van heling en onze blik op de toekomst richten’. “Echter, wij vinden het spijtig om te zien dat dit aan ons wordt gelaten. De wond is bij meerdere mensen diep en zal zich zonder enige nazorg niet vanzelf sluiten. Een interim-directeur met een breed en complex aandachtsveld kan dit ook niet alleen. Hiervoor is ook inzet van het cvb en HR essentieel.”
Volgende keer net zo
Van der Hagen reageert door te zeggen ‘begrip te hebben voor de boosheid in de zaal en geraakt te zijn door dit verhaal’. Wat erop volgt, schiet veel aanwezigen echter in het verkeerde keelgat, zo blijkt uit het verslag en uit gesprekken van Delta met verschillende aanwezigen. De rector zegt namelijk dat hij en HR niet anders hadden kunnen handelen, dat vertrouwelijkheid voorop staat en dat een soortgelijke casus een volgende keer op dezelfde manier zou worden aangepakt. Hij concludeert dat de aanpak ‘heeft gewerkt’, hetgeen Zonneveld beaamt. Verder stellen beiden dat MT-leden wel degelijk informatie hadden kunnen delen.
Hoe dat had gemoeten terwijl hen ontslag boven het hoofd hing bij het doorbreken van de hun opgelegde zwijgplicht, wordt niet duidelijk. Later bevestigen Van der Hagen en Zonneveld dat de mt-leden niks valt te verwijten.
Uit het verslag, de begeleidende mail en de gesprekken met betrokkenen blijkt dat veel medewerkers allerminst klaar zijn om naar de toekomst te kijken, zoals het college van bestuur graag wil. Alle betrokkenen spreken van een geschaad vertrouwen in het cvb, de dienst HR en de ombudsfunctionaris. Medewerkers zeggen door alles wat er is gebeurd geen idee meer te hebben waar ze zich moeten melden bij sociale onveiligheid. Ze vragen om excuses voor de hele gang van zaken. Die zijn vooralsnog niet gekomen.
Opnieuw naar de inspectie
Het verhaal van I&IC illustreert de conclusie van de Inspectie van het Onderwijs: de zorg voor medewerkers is aan de TU Delft niet op orde. Niet voor niets hebben tenminste twee betrokkenen een nieuwe melding gedaan bij de inspectie. Die laat via een woordvoerder weten dit om redenen van vertrouwelijkheid niet te kunnen bevestigen. Maar de woordvoerder zegt ook dat een casus die in lijn is met hetgeen door de inspectie is geconstateerd van pas kan komen in het herstelonderzoek dat ze zal doen op de TU Delft.
Reacties en journalistieke verantwoording
College van bestuur en Human Resources
Delta heeft rector Van der Hagen en HR-directeur Zonneveld op 11 april verzocht om een interview voor wederhoor, nadat het al bij een eerder interviewverzoek aan de rector had aangegeven vragen te zullen stellen over I&IC. Dat interview ging niet door. Een woordvoerder liet op 11 april weten dat is besloten tot een ‘medialuwte, in deze fase van het opstellen van het verbeterplan, om het proces ongestoord te laten verlopen’.
Desondanks heeft Delta op 12 april alle bevindingen die op de rector en de HR-directeur betrekking hebben per e-mail aan ze voorgelegd, inclusief de vraag of ze bereid zijn excuses te maken. Daarop stuurden zij later die dag het volgende statement:
“Wij zijn nauw betrokken bij en begaan met de problematiek van de afdeling I&IC. De medewerkers van I&IC gaan door een moeilijke periode. Er zijn gevoelens van onrust en onbehagen naar aanleiding van wat er de afgelopen periode is gebeurd. Dat is een situatie waarin geen enkele medewerker terecht wil komen.
Wij zijn als werkgever dan ook nauw betrokken bij een proces om te komen tot herstel van goede verhoudingen en een goede werksfeer. En zijn daar sterk aan gecommitteerd.
In onze positie als werkgever krijgen we veel informatie die veelal sterk persoonlijk van aard is en die ons in vertrouwen wordt gegeven. Dit betekent dat het voor ons onmogelijk is om op de vragen ten behoeve van uw artikel te reageren, vanuit de waarden van vertrouwelijkheid en respect voor de collega’s in kwestie. Het staat ons niet vrij informatie te verstrekken die tot personen herleidbaar is. Wij hebben uitgebreid gesproken met de MT-leden van I&IC, ook over personen die zijn geraakt. Ook hier is het onontkoombaar dat deze informatie vertrouwelijk is en moet blijven.”
Ombudsfunctionaris voor personeel
Delta heeft ook ombudsfunctionaris Brigitte Peters op 11 april per e-mail een interviewverzoek gedaan. Daarop kwam een reactie met de eis deze integraal te plaatsen. Het is journalistiek zeer ongebruikelijk om zo’n eis in te willigen. Delta plaatst hem voor de volledigheid toch, met enkele aantekeningen daaronder:
“Als ombudsfunctionaris heb ik een vertrouwensfunctie, die ik naar eer en geweten uitvoer. Dat een journalist mij benadert voor wederhoor over mijn vertrouwensfunctie vind ik hoogst ongemakkelijk aangezien de essentie van mijn functie is dat mensen – inclusief ikzelf – zich beschermd moeten weten door die vertrouwelijkheid. De hoofdredacteur van Delta benaderde mij met de mededeling dat zij beschikt over “verschillende documenten en meerdere getuigenverslagen waarin mijn handelen in dit dossier als problematisch wordt bestempeld”. Over welke documenten het gaat en wie deze “getuigen” zijn, vertelt Delta er niet bij. Ik reageer niet op anonieme aantijgingen. Mijn vermoeden is dat dit gaat over de I&IC-medewerkersbijeenkomst van afgelopen 21 maart en hoe twee organiserende I&IC-medewerkers mijn advies aan hen, de CvB-voorzitter en de directeur HR hebben ervaren. Die twee medewerkers van I&IC hadden mij benaderd of ik als moderator wilde optreden met als doel: “hoe kunnen we veiligheid voor iedereen waarborgen, ook voor (CvB-voorzitter) Tim.” Omdat ik dit een vruchtbare benadering vond, heb ik samen met een expert, met de twee I&IC medewerkers 1,5 uur gesproken hoe de bijeenkomst zo goed mogelijk vorm te geven. De volgende dag lieten zij mij weten – zonder enige toelichting – niet met mij in zee te willen gaan met de toevoeging: “We zullen zelf contact opnemen met Tim om onze aanpak van de meeting te bespreken.” Ik heb dit proces willen ondersteunen met een goedbedoeld professioneel advies: stem met elkaar af over de verwachtingen en het doel van die bijeenkomst. Mijn intentie was dat er een goede basis gelegd zou kunnen worden voor een eerlijke kans op de verbetering van de communicatie binnen de TU Delft (CvB-I&IC, en visa versa). Ik zou het onterecht vinden als mijn oprechte intentie nu anders wordt geïnterpreteerd.”
Het verwijt dat de ombudsfunctionaris Delta maakt is voorbarig. Tijdens het beoogde interview zou Delta vanzelfsprekend details over documenten en getuigen delen, voor zover de vertrouwelijkheid dat zou toelaten. Delta heeft de ombudsfunctionaris dit per e-mail laten weten. Vervolgens heeft Delta op 12 april de bevindingen over haar handelen aan haar voorgelegd met een verzoek om een reactie op die punten. De intentie daarvan is wederhoor. Daarop liet de ombudsfunctionaris weten met rust gelaten te willen worden.
Anders dan in de verklaring hierboven is weergegeven, hebben de twee I&IC-medewerkers de ombudsfunctionaris niet gevraagd om als moderator op te treden, maar om te adviseren over wie daarvoor geschikt zou kunnen zijn, zo blijkt uit hun mailwisseling.
Externe vertrouwenspersoon
Delta heeft kort met vertrouwenspersoon Carin van der Hor gesproken, zoals uit het begin van het artikel al blijkt. Ze zegt: “Hoezeer het me ook aan het hart gaat, ik kan niet inhoudelijk op individuele casussen ingaan. Ik zie dat het hele gebeuren schade toebrengt en dat vind ik verschrikkelijk.” Over de mail van 22 december zegt zij nog: “Ik had erbij moeten vermelden dat ik niet anders kon dan die doorsturen. Op de inhoud kan ik verder helaas niet ingaan.”
Directeur I&IC
Na meerdere pogingen tot wederhoor in de afgelopen weken, heeft Delta op 12 april Kemo Agović opnieuw benaderd per mail, Whatsapp en telefoon. Per mail zijn hem de bevindingen over hem voorgelegd, met de mededeling dat Delta op korte termijn een artikel over I&IC zou publiceren, dat deels over hem zou gaan, en met het verzoek diezelfde ochtend te laten weten of hij bereid is een reactie te geven. Hij heeft hier niet op gereageerd.
Werkwijze
Delta heeft voor dit verhaal acht afzonderlijke betrokkenen on the record geïnterviewd en met nog eens vier anderen achtergrondgesprekken gevoerd. De meeste van hen hebben Delta zelf benaderd omdat ze geen andere uitweg meer zagen. Dit artikel is gebaseerd op hun verhalen, op de aantekeningen die zij het afgelopen jaar hebben gemaakt, op meerdere originele e-mails en e-mailwisselingen en op het verslag van de bijeenkomst van 21 maart.
Eerder in het verhaal staat in een quote dat naast de directeur meerdere medewerkers van I&IC vertrekken of zijn vertrokken. Dat heeft Delta bij betrokkenen zelf of andere bronnen voor vijf personen kunnen verifiëren.
Meerdere personen hebben delen van een vertrouwelijk document voorgelezen. Delta heeft dat verantwoord en voldoende geacht, gezien het grote belang voor de medewerkers van de TU Delft dat hiermee gediend is. Datzelfde geldt voor het anoniem houden van deze bronnen. Deze werkwijze is journalistiek te verantwoorden als er een groot belang gediend is in combinatie met een groot risico op negatieve consequenties voor klokkenluiders en bronnen.
Veel vragen zijn nog onbeantwoord. Vanwege mogelijke herleidbaarheid tot individuen hebben we ook niet alles in detail kunnen opschrijven.
Delta blijft de ontwikkelingen volgen. Heb je tips, meld je dan via tudelta@protonmail.com. Je kunt rekenen op vertrouwelijke omgang met je informatie.
Politiek. U hoort er steeds vaker over. Wat het is weet u ondertussen min of meer, maar wat vindt u er zelf eigenlijk van? Waar bevindt u zich op het steeds ingewikkelder wordende vierdimensionale spectrum van opvattingen, stromingen en idealen? Om op die vragen voor eens en altijd een duidelijk antwoord te krijgen presenteert PC u De Grote Links, Rechts of Ergens in het Midden-Quiz. Wij geven u een woord of frase, u kiest uit een van de mogelijkheden om ’m te completeren. U houdt uw antwoorden bij. Ten slotte leest u dan wie u nu eigenlijk bent en waar u staat. Voor de revoluties, genocides, of stem op D66 die u daar vervolgens aan verbindt draagt de redactie geen enkele verantwoordelijkheid.
1. Internationale…
A. solidariteit.
B. soevereiniteit.
C. superoverheid.
2. Wir…
A. versaufen unser Geld.
B. haben es nicht gewusst.
C. schaffen das.
3. God…
A. is dood.
B. is groot.
C. -verdomme wat is die Sigrid Kaag toch een topwijf.
4. There is no…
A. war but the class war.
B. such thing as a free lunch.
C. alternative.
5. Bloed…
A. -bruiloft.
B. en Bodem.
C. , zweet, en tranen.
6. Arbeid…
A. vervreemdt.
B. macht frei.
C. adelt.
UITSLAG:
Meestal A: U bent links. Ontwaakt, verworpenen der aarde!
Meestal B: U bent rechts. De straten vrij voor de bruine bataljons!
Meestal C: U zit ergens in het midden.
Geboortegolf of niet, dat de ooievaar binnenkort een ingebakerd pakket Coronaromans af komt leveren staat vast. Propria Cures vroeg alvast een aantal bekenden hoe de aankomende stormvloed van virusliteratuur hun leven en werk beïnvloedt.
Mai Spijkers
En dan denken ze in de zorg dat ze het zwaar hebben! Wij hebben hier een hele extra afdeling op moeten zetten; gepensioneerde redacteurs terug moeten roepen, een hele zooi studentes tot publiciteitsmedewerkers moeten ridderen… Nee, breek me de bek niet open. Ik weet niet of de Nederlandse uitgeef-infrastructuur wel klaar is voor een publicatiegolf van zulke afmetingen. Want dat het allemaal gepubliceerd moet worden, dat staat natuurlijk vast. We gaan hier niet aan triage beginnen.
Peter Buwalda
Ik geloof er niks van, die aankomende ziektevertelsels. Mooie voornemens kunnen ze allemaal wel hebben; zolang de scholen dichtblijven schiet je geen sodemieter op, doordat er de godganse dag een roedel krijskleuters om je bureau cirkelt. Ik heb zelf Jet ook al moeten ze vragen of ze d’r muil wat vaker kan houden en niet door Ludwich Von heen wil tetteren, maar er wordt hier in ieder geval relatief inhaalwerk verricht. Houd die kinderinrichtingen nog maar lekker lang gesloten!
Eveline Aendekerk
Schrijven? Ho, ho, laten we even rustig aan doen. De enige manier om een goede schrijver te worden is eerst heel veel te lezen! Deze situatie biedt een prachtige kans om niet op kantoor je cup-a-soupmomentje te pakken, maar thuis de hele dag de vermicellisoep der letteren op te lurken! Ik ben de laatste tijd weer prachtige boeken aan het lezen. Annejet van der Zijl, bijvoorbeeld. Wat een verhaal! Voor iedereen die nu in isolement zit is het een mooie boodschap, dat liefde altijd overwint. Telefoonseks met een slechte verbinding of verliefd worden op een slavin, uiteindelijk moeten we allemaal met barrières om leren gaan. Welke docent kan dat nou beter uitleggen dan de literatuur?
Daan Heerma van Voss
Ergens aan het eind van de eerste week schoot het me te binnen: ik ben niet de enige die thuiszit. Plots kon ik me voorstellen dat we allemaal, gescheiden maar toch samen, in deze precaire gevangenis zitten. We’re all fucking in this together, allemaal achter onze eigen zelfopgerichte tralies. Ik moest meteen aan al die prachtige, breekbare getuigenissen en kronieken denken die ik las toen ik geschiedenis studeerde. Otto Frank, eat your heart out, want dat kan ik beter. Ik ga het verzamelen, alles wat deze generatie nu doormaakt moet voor het nageslacht behouden blijven.
Onze duiding van uw antwoord:
A. U bent een kernachtig beelddenker, aangetrokken door duidelijke metaforen. Jammer dat u daarbij in dit geval dan toch uitkomt bij dat voorspelbare gezanek over secularisering.
B. U bent een gevoelsmens en een poëet, maar kunt u alstublieft niet bij iedere brand in een varkensflat H.M. van Randwijk van stal halen?
C. U ziet uzelf als rationeel en praktisch ingesteld. Uw vrienden denken daar anders over en vinden u vooral een voorspelbare zak met een bijzonder arm geestesleven.
D. U bent politiek betrokken. De actualiteit kent geen geheimen voor u. Probeert u ook een keer een mening te vormen die niet al twee weken geleden op een opiniepagina stond?
Hoe gaan die dingen, je komt ergens en je neemt wat mee voor thuis. Als souvenir, voor de herinnering of gewoon omdat je denkt: leuk om te hebben. Een van de beste koloniale verzamelaars van ons land was generaal Van Daalen (1863-1930), Frits voor intimi. Zijn spullen liggen nu in het museum Volkenkunde in Leiden, waar ook een deel van de Lombokschat ligt. Tegenwoordig een ongemakkelijk bezit. Wat moeten we met die koloniale verzamelingen? Van wie zijn die spullen?
Eerst een stukje geschiedenis voor de smaak van het geheel. Van Daalen leidde in 1904 een militaire expeditie door de Gajo- en Alaslanden van Atjeh. Daar zat het stevigste verzet tegen het Nederlandse gezag en precies daarom was Van Daalen the right man on the job. Een harde hand, strategisch geniaal, een doorzetter zoals ze zelden komen. Lang verhaal kort, Van Daalen kwam, zag en overwon. Veel doden in de rijen van de vijand (ja, ook vrouwen en kinderen), weinig doden in de rijen van Van Daalen. Plus: Van Daalen bracht nog meer mee naar huis behalve de overwinning. Tijdens de expeditie verzamelde hij. Wat? Van alles. Sieraden, gebruiksvoorwerpen, kleding, alles van de lokale bevolking. Hij beschreef alles netjes, met verstand van zaken en met aandacht voor details.
Nu dat andere. Want hoe kom je als bewapende militair, zijnde aan de winnende hand, nou eigenlijk aan je spullen? Van Daalen vond weleens iets, schrijft hij in zijn brieven. Ook helemaal onderin een kamponghuis, waar hij toevallig keek. Of nou ja, toevallig.
Hij kocht ook het een en ander. Kun je zeggen: hoe vrij was dat handelsverkeer, als zowat een kwart van de inwoners net gedood is. Dat is geen moment om de prijzen te verhogen.
Ook vorderde hij weleens wat leuks dat een militair van een lagere rang had gevonden. Tegen de baas zeg je geen nee.
Kisten vol spullen nam Van Daalen mee terug.
Een jaar later kreeg hij een expositie in Batavia. In hetzelfde jaar kreeg hij een hoge onderscheiding voor zijn expeditie, die toen al omstreden was. Dat controversiële is aan zijn naam blijven hangen. De verzameling is op de achtergrond gebleven, maar dat is aan het veranderen. De tijdgeest is zelfs de musea ingeslopen.
De collectie Van Daalen ligt in Leiden. Die stad is wederom in last. Morele vraagstukken komen altijd ongelegen en juist dit vraagt veel hoofdbrekens en tijd is geld in Nederland. Want wat moet er gebeuren met de collectie Van Daalen?
Je hebt de morele dimensie. Dan weet je: eerlijk duurt het langst, we geven alles terug, in Atjeh zit tenslotte ook een museum. Je hebt de pragmatische dimensie. Dan denk je: ja, tientallen jaren voor spullen zorgen levert toch een soort eigendomsrecht op en een bepaalde verantwoordelijkheid, dus inpakken en opsturen naar Atjeh, nee dat gaat gewoon niet. We moeten er eerst lang en breed over nadenken.
Even een quizvraagje tussendoor. Wat hebben de koloniale staat en de postkoloniale staat met elkaar gemeen?
Nee, niet de rijsttafel.
Het is zo voor de hand liggend, dat de gemiddelde Nederlander er nooit op komt. De bureaucratie. Toen een massief geheel van nota’s en rapporten, van brieven en doorslagen van brieven, die eindeloos lang onderweg waren tussen daar en hier, de oost en de west. Het was een allesvertragende en desgewenst vernietigende maalmolen van formulieren, parafen en veel, heel veel vergaderen met nota’s en formulieren, die de instelling van een commissie noodzakelijk maakt, wat weer leidt tot nieuwe formulieren en parafen en zo gaan heden ten dage de maanden over in jaren, en zal de collectie Van Daalen in Nederland blijven – behoudens een mini-expootje in Jakarta, als dat met de formulieren lukt, tenminste.
Zo zien we, geweren komen, geweren gaan, maar de bureaucratie blijft altijd bestaan.
VvdL
Ernst-Jan Pfauth
Foto: Frank Ruiter
Hoewel Ernst-Jan eigenlijk geen tijd had om te reflecteren op zijn Amerikaanse werkweek, vond Propria Cures hem toch bereid een dagboek bij te houden over de spannende lanceringscampagne van The Correspondent in Amerika.
‘Ik heb het voornamelijk in de taxi geschreven, onderweg van de ene meetup naar de andere. Een soort meditatie tussen het sparren door!’
Maandag
Good morning New York! Elke ochtend knijp ik mezelf nog even in mijn arm. Vanuit ons appartement in Williamsburg heb ik een geweldig zicht op de skyline. Dat was onze enige harde eis toen we op zoek waren, je wil toch voelen dat je niet in Apeldoorn zit. Iedere dag begint zo met een geweldige energie. Vandaag brengt Carlien de kleine man naar de crèche zodat ik genoeg tijd heb voor een interview met een journalist van de Praktijkvader-podcast. Zo leuk om op deze manier met het vaderschap bezig te kunnen zijn! Ik ga hem uitleggen hoe je de traditionele rolverdeling binnen het gezin het beste kunt doorbreken. Dankbaar! Daarna snel door naar een co-creatiesessie met Momkai. Niet vergeten te vragen of zij het nummer van Arnold Schwarzenegger hebben!
Dinsdag
Gekkenhuis. Net met Rob (Wijnberg, red.) geluncht. Hij is opeens helemaal onzeker over zijn portrettekening in de Tuin op onze site. Ik maar zeggen dat hij echt niet op Voldemort lijkt, maar op een jonge Ralph Fiennes. Kon hij niet waarderen. We krijgen vaak terug dat we bij de Correspondent geen gevoel voor humor hebben. Dat ligt dus niet aan mij. Ik bedenk altijd leuke woordspelingen: zoals “Unbreaking news”. Die heb ik vorig jaar tijdens de heiweek verzonnen. We wisten meteen dat dit op onze Amerikaanse campagnebus moest. Morgen gaan we eindelijk kilometers maken met dat biogas-ding. We gaan bewust campagne voeren op plekken die het ‘normale nieuws’ niet halen. Nieuws vertelt je weliswaar wat er vandaag gebeurt, maar zelden wat er elke dag gebeurt. En dus gaan we naar een failliete steenkoolmijn in Pennsylvania. Dankbaar voor deze kans!
Woensdag
Moedige pogingen gedaan om de omwonenden van de steelkoolmijn een founding membership van The Correspondent aan te smeren. ‘There’s two things I love in this world’, zei één van die rednecks. ‘It’s my gun, and baby Jesus.’ Toch ben ik er juist van overtuigd dat we deze mensen een flinke zetpil tegen de waan van de dag moeten toedienen. Ik zie geen deplorables, ik zie slachtoffers van de Main Stream Media. The heartland is een kerkhof, maar wij gaan er weer een vruchtbare akker van maken. Als die grafbus nu tenminste weer eens een keer gaat rijden. We staan op dit moment langs de kant van de weg tussen de maisvelden. In de wijde omtrek geen dorp te bekennen en al helemaal geen biogaspomp. Rob is al een uur aan het vloeken en bellen. Net trapte hij heel hard tegen het wiel aan. Daarna riep hij ‘kut!’ en hinkte hij de berm in.
Donderdag
Terug in The Big Apple, praise the lord! Voortaan doe ik de lange afstanden alleen nog met een SUV, zei ik net voor de grap tegen Rob. Die werd vervolgens weer kwaad. Het zijn ook de zenuwen, hoor. Rob zit de hele dag alleen maar op zijn iPhone naar De Balk te kijken. Dat krijg je ervan als je aan crowdfunding doet. We hebben nog zeventien dagen om de 2,2 miljoen aan te tikken en zijn nog niet eens op de helft. Had meer van de dochter van Johnny Cash als influencer verwacht. Wat kun je doen? Ik maak zelf steeds een paar tientjes over, maar daar win je de oorlog niet mee. Net voor de derde keer de voicemail van Arnold Schwarzenegger ingebruld. Ben toch maar mooi one handshake away!
Vrijdag
Het mooie van de States is dat je hier ongegeneerd hardop kunt dromen. Waar men in Nederland vraagt ‘hoe ga je dat in godsnaam doen?!’ vraagt men hier ‘gaaf, hoe kan ik je daarbij helpen?!’ De mediastudenten van de New York University waren in het begin trouwens wel superkritisch toen ik een gastcollege over ons plan gaf. ‘Who the hell is Rutger Bregman?’ vroeg een van hen. Op zulke momenten merk je pas hoeveel je in Nederland voor elkaar hebt gekregen. Kun je je voorstellen dat je in Amsterdam zo’n vraag krijgt!? Ik merk dat ik heel dankbaar ben voor alles wat we daar hebben opgebouwd.
Zaterdag
Net bij de New York Times op de koffie geweest! Ook al zit je aan de top van je vak, je bent toch altijd weer jaloers. Ik legde het verschil uit tussen wat wij gaan doen, en wat The Atlantic bijvoorbeeld probeert. Geloof dat de boodschap nog niet helemaal landde. In de taxi kreeg ik een telefoontje van Rob. Hij was weer helemaal aan het hyperventileren omdat Sarah Kendzior nu met een rechtszaak dreigt. Kendzior is een Amerikaanse journalist die eerder een paar kritische stukken over Trump voor ons schreef. Bij de launch van onze Amerikaanse site zijn haar artikelen per ongeluk allemaal verwijderd, waarop die hysterica ons op Twitter publiekelijk probeerde te lynchen. ‘Het was toch een ongelukje?’ zei ik net tegen Rob. Het bleef lang stil. ‘Ja ja’, zei hij wat gehaast. Vraag me af of die sluwe Wijnberg aan de knoppen heeft gezeten.
Zondag
Zondag, papadag. Vandaag duurde papadag wegens omstandigheden een half uur. Heel snel een pot Olvarit aan de junior gevoerd, daarna door naar onze hub. Merk dat ik sinds ik het Dankboek heb gemaakt meer stil sta bij kleine momenten van geluk, hoe kort ook. Ik begin mijn dag nu ook niet meer door al mijn mentions op Twitter te lezen, maar met een korte meditatie. Daarna kan ik gewoon weer lekker knallen. Had het vanochtend wel even moeilijk toen ik weg ging van huis. ‘Eet je vanavond met ons?’ vroeg Carlien. Helaas moet ik dineren met twee CEO’s. Op dit soort momenten zoom ik altijd even uit. ‘We zitten op het moment in een hele drukke fase’ zeg ik dan. ‘Over tien jaar verkopen Rob en ik het merk, dus dan hebben we meer tijd voor onze relatie. En voor nieuwe projecten. Ik heb al een paar leuke ideetjes, vertel je ze morgen wel!’ Dankbaar!
Ernst-Jan Pfauth
Rob Wijnberg wilde ooit komiek worden. Op zijn 36e slaagt hij hier toch nog in: zijn uitlegfabriek De Correspondent steekt de oceaan over om The Huffington Post, The Daily Beast, The New Yorker, The Atlantic, Fox, CNN en Al Jazeera America te demonstreren hoe de Nederlanders dat doen, dingen aan domme mensen uitleggen. Als uitgemergelde Ierse aardappelboeren staan Wijnbergs bloggers klaar om aan een nieuw leven te beginnen in The Land Of Opportunity, hopend dat het zaad van Pfauth in The States wel een fatsoenlijk pensioen oplevert.
Toch valt de hele verhuizing in het niet bij de oversteek die De Correspondent maakt in dit themanummer van Propria Cures: die naar het domein van de literaire satire. Zien de Correspondenten ook hier een groeimarkt, of juist een inheemse stam die uitgeroeid moet worden met explainers en longreads? In deze uitgave zetten we alles overzichtelijk op een rijtje voor onze lezers.
Propria Cures is gebaseerd op tien principes. Deze principes verwoorden waar we voor staan en waar we naar streven, op journalistiek en maatschappelijk vlak.
1. We zijn jouw medicijn tegen de waan van de dag
De meeste bladen plaatsen stukken over onderwerpen die min of meer actueel zijn. Propria Cures niet. Wij schrijven over onderwerpen die boven de tijd verheven zijn, zoals het oeuvre van Christiaan Weijts of de stem van Maartje Wortel – zaken die over honderd jaar nog net zo gevaarlijk zullen zijn als nu. Als we eens een onderwerp aansnijden dat actueel is, dan is het dat sowieso niet meer wanneer het blad twee weken later in de UvA-bakken belandt.
2. We zijn (bijna) volledig advertentievrij
Het heeft ons wat tijd gekost, maar al minstens sinds de jaren ‘90 ontwikkelen wij ons gestaag tot een advertentievrij platform. Onze inkomsten zijn daardoor niet afhankelijk van reclame. We worden volledig gefinancierd door (de testamenten van) vermogende oud-redacteuren. Voor zover we wel advertenties plaatsen worden we daar niet voor betaald. (Lees je mee, Ambo Anthos?)
3. We verspreiden stereotypen, vooroordelen en angstzaaierij
Een veelvoorkomende manier om mediaaandacht te trekken, is door een groep mensen te beledigen. Dat is precies wat wij doen. Daar zijn we heel transparant over. We zien het als onderdeel van onze missie om het nieuws te duiden. Zo vermelden we niet alleen dat Tommy Wieringa een gierige, zelfingenomen kitschkapitein is, maar beweren we ook dat hij in die zin fungeert als prototype voor een volledige generatie Nederlandse auteurs. Dan hoeven onze lezers hen niet meer allemaal afzonderlijk te beoordelen.
4. We vertellen je niet alleen het probleem, maar ook wat we eraan kunnen doen
Sommige mensen noemen dat ‘oproepen tot geweld’. Wij noemen dat oplossingsgericht denken. Neem bijvoorbeeld Prins Bernhard junior. Als zijn kop eraf gaat, wordt het weer een stuk gezelliger op de Amsterdamse huizenmarkt.
5. We kijken neer op jullie, onze achterlijke lezers
Van de meeste onderwerpen waarover wij verslag doen, weten wij als redactie meer dan al onze lezers samen. Wij vinden iets en vertellen dat aan jullie, en jullie zorgen maar dat je het ermee eens bent. Als we een gesprek willen voeren gaan we wel in het café zitten, geen tijdschrift maken. Wij steken raaskallende monologen af, en uw enige functie als lezer is om ervoor te zorgen dat we dit kunnen doen in de openbare ruimte, en niet in de Mentrum.
6. We doen niet alsof we ‘neutraal’ zijn, maar zijn transparant over ons wereldbeeld
Bij Propria Cures vinden we dat journalisten niet moeten doen alsof ze ‘neutraal’ of ‘onbevooroordeeld’ zijn. Ook vinden we niet dat we onze mening continu overal moeten ventileren. Zolang iedereen het met ons eens is zijn wij allang tevreden. Dit betekent niet dat wij onpartijdig zijn: in een bargevecht, oorlog of genocide zullen we altijd de kant kiezen waar het meest te lachen valt. Toch zijn we steeds bij de tijd, want als onze meningen veranderen, dan veranderen de feiten mee.
7. We beschermen je privacy door zo min mogelijk gegevens over je te verzamelen
Sterker nog, dat zouden we niet eens kunnen al zouden we het willen. Het enige wat onze administrator van u wil weten is of u daadwerkelijk betaalt voor uw PC-abonnement. Als u ook daadwerkelijk nummers wilt ontvangen kunt u er ook voor kiezen uw adresgegevens met ons te delen – al beloven wij dan nog niks.
8. We willen zo exclusief mogelijk zijn
Polemiek is gebaat bij monomane figuren die bereid zijn al hun energie te investeren in de bestrijding van futiliteiten. Dit is het enige criterium waarop wij selecteren, dus gaan wij niet op zoek naar mensen met uiteenlopende achtergronden en perspectieven. Als je voor ons wil schrijven kom je maar naar ons toe, met een krat bier.
9. We stellen de journalistiek altijd boven financieel gewin
Dat moet ook wel wanneer advertentiebureau Van Vliet je acquisitie voor haar rekening neemt. Bureau Van Vliet is gehuisvest in een asbestkrot in Zandvoort aan Zee en wordt gerund door drie mensen die de hele dag niets anders doen dan onder hun systeemplafond zitten. Het bureau benadert de potentiële adverteerders van Propria Cures middels een vitrine vol overleden bromvliegen. Temidden van dit massagraf liggen twee vergeelde nummers van PC te wachten tot iemand ze uit hun lijden verlost.
10. We geloven in transparantie en voortdurende zelfverbetering
Daarom gaan alle berichten die u naar redactie@propriacures.nl mailt direct door naar onze Correspondentie-rubriek. Wij voorzien de ellende die u ons opstuurt van commentaar waar wel om te lachen valt – alles voor uw zelfontplooiing.
de redactie
Door gastredacteur Stefano Keizers (SK)
Dit is het zesde en laatste stukje dat ik schrijf voor Propria Cures. Ik heb op allerlei manieren geprobeerd om mijn redacteurschap te verlengen maar het mocht niet baten.
Gezien de diepgaande band die we hebben leek het mij noodzakelijk om te gaan reflecteren. Nog eenmaal blik ik terug op alle hoogte- en dieptepunten die ik tijdens het schrijven voor jullie doorgemaakt heb.
Waar te beginnen? Ik herinner mij nog goed hoe ik in het najaar van 2017 een e-mail van ene Mathijs kreeg; een mooie, uitgebreide e-mail, die mij op waarde schatte. En hoe het vervolgens 3,5 maand duurde voordat ik Mathijs een antwoord gaf. Ik weet nog goed hoe mijn regisseur mij op allerlei manieren heeft afgeraden om op het aanzoek in te gaan en hoe ik het met hem eens was.
Toen eind februari bleek dat ik een gigantische huurschuld had en de e-mail van Mathijs nog steeds de enige opdracht was die op de planken lag, besloot ik uiteraard om een principiële knieval te maken. Hoe nat waren de tranen toen bleek dat achter het gastredacteurschap van dit vod geen liquide vergoedingen schuilgaan! Hoe mensonterend was de trots die mij deed bewegen om alsnog op het aanbod in te gaan!
Voor ik het wist was mijn leven totaal veranderd en slokte de allesverslindende draaikolk van de hogere sferen mij op in dit immer beklijvende avontuur.
Met weemoed kijk ik terug op de nul reacties die mijn werk teweeg heeft gebracht. Het uitblijven van aanmoedigingen van lezers, het nooit verkrijgen van (op z’n minst) ontvangstbevestigingen nadat ik mijn stukjes had opgestuurd, de complete willekeur waarmee er met mijn werk werd omgegaan, het gemis van een beknopte introductie aan de achterban, het nooit zien of spreken van de mensen, het maanden na dato verwelkomen van één summier exemplaar van de papieren uitgave, het steeds meer het idee krijgen dat werkelijk niemand deze teksten leest en het dus niet uitmaakt wat ik opschrijf, het vervolgens verder uittesten van die hypothese en mijn vermoedens bevestigd zien worden, het volledig verspillen van mijn en jullie tijd, daar was het me uiteindelijk allemaal om te doen.
Wat ontzettend fijn dat ik dit platform heb mogen gebruiken om steeds meer het idee te krijgen dat ik daadwerkelijk niet besta. Bedankt dat ik eens temeer heb mogen proeven van het zoete goed dat zich futiliteit mag noemen, bedankt dat ik mij heb mogen wanen in de woestijn, in de limbo, in het ongewis, dat ik de trauma’s uit mijn jeugd heb mogen herbeleven, bang en alleen, opgesloten op mijn kamer.
Ik vind het mooi om te zien hoe weinig impact iemands bloed, zweet en tranen kunnen hebben. Is het geen prachtig idee dat hard werken absoluut niet altijd loont? Worden we niet gelukkiger van de gedachte dat je ook met het doen van vrijwilligerswerk in een diepe depressie kunt belanden?
Al met al is het een mooie tijd geweest, doorspekt met pijn en frustratie, doorzeeft met kogels. Voor de laatste keer kwak ik met extreem veel tegenzin wat tekst neer, rek ik zo geforceerd mogelijk de lengte op omdat ik al een paar alinea’s geleden de draad ben kwijtgeraakt.
Ik zag zojuist dat ik het minimale aantal vereiste woorden (400) ruimschoots bereikt heb (546) en ik kan niet beschrijven hoe goed dat voelt.
Geen idee eigenlijk waarom ik nog steeds aan het typen ben. Het klink in elk geval als de perfecte conclusie voor dit hele verhaal.
Ik ben eenzaam.
SK
Naam en nummer zijn bekend op de redactie.
De redactie reageert doorgaans niet.
Ook rancuneus? Doe mee aan de PC ONTHOOFTPRIJSVRAAG.
PUBLIEK DEBAT-EXAMEN 2018
Bent u de nieuwe Sywert van Lienden?
Heeft u nooit een rol van betekenis gespeeld in de Nederlandse politiek, maar wil u zich wel graag met het publieke debat bemoeien? U kunt natuurlijk een jonge schrijfster worden en vervolgens geëngageerd raken, maar sinds uw stukje voor de Kerstprijsvraag van PC zo genadeloos de grond in werd geboord hebt u die droom eigenlijk ook wel opgegeven. Geen probleem: u kunt namelijk altijd nog Sywert van Lienden worden! Geef het juiste antwoord op de volgende drie vragen en kom er achter of er een Sywert in u schuilt.
Vragen
Vraag 1.
Figuur 1
Zie figuur 1. Dit is een hittekaart van het aantal door de politie geregistreerde geweldsdelicten waarbij homoseksuelen vanwege hun geaardheid slachtoffer zijn.
Wat leidt u uit deze kaart af?
- Dat zielsgelukkige homo’s in de Biblebelt hand in hand tussen de kippenhokken door huppelen.
- Dat er meer mensen in de randstad wonen dan in Overijssel of Zeeland.
- Dat homoseksualiteit niet voortkomt in België.
Vraag 2.
In de Gaza-oorlog zijn de aantallen doden van de twee partijen bijzonder asymmetrisch: meer dan 2100 Palestijnse slachtoffers staan tegenover 71 Israëli’s. Het gaat hier om zowel militaire- als burgerdoden. Een linkse opiniemaker gebruikt deze cijfers in een kritiek op Israël. Op welke manier kunt u op uw beurt een punt maken door een vergelijking te trekken met de tweede wereldoorlog?
- In de Hongerwinter kwamen meer dan 20.000 mensen om, dus die Palestijnen moeten niet zo klagen. Ze hebben het weer in ieder geval mee.
- Weet je wie er ook veel slachtoffers maakten? De geallieerden! Man, o man, die hebben de Duitsers echt flink in de pan gehakt. Dat zijn simpele statistieken. Vooruit, dan vergeet ik even dat die Palestijnen deels burgerslachtoffers zijn, en ik reken de burgerslachtoffers die de Duitsers maakten ook niet mee, maar een Holocaust meer of minder, daar zal niemand over vallen, toch?
- Weet je wat ook asymmetrisch was? Het haar van Hitler!
Vraag 3.
In St. Michielsgestel wonen 20 vluchtelingen. 10 vluchtelingen worden uitgezet naar Afghanistan. Hoeveel vluchtelingen blijven er over in St. Michielsgestel?
- 10
- 30
- 100, en het zijn allemaal verkrachters.
Antwoorden
1A. Het verschil tussen absolute en relatieve gegevens is toch maar relatief.
2B. Het Amerikaanse leger telt ook al jarenlang elke omgekomen man tussen de 15 en 85 in het Midden-Oosten mee als militair slachtoffer, dus waarom zou u niet hetzelfde doen?
3C. Och, u zit er een factor 10 naast, maar wat maakt dat nu helemaal uit? Het gaat uiteindelijk niet om de exacte gegevens maar om de grote ontwikkelingen.
Puntentelling
0 antwoorden goed: Helaas. Stuurt u toch maar weer eens een stukje in. Misschien kunt u eerst om geheel andere redenen bekend worden en pas daarna politiek actief.
1 antwoord goed: Bestaat de G500 eigenlijk nog? Zoek het eens uit, misschien hebben ze nog een plekje voor u.
2 antwoorden goed: Ga zo door! Stuur eens een opiniestukje in naar de Volkskrant, die plaatsen toch alles wel.
3 antwoorden goed: Leg alles waar u mee bezig bent neer en neem direct contact op met DWDD. U bent het vernieuwende geluid waar ons vastgeroeste politieke bestel om schreeuwt!
Midas Dekkers is een gewervelde, tweevoetige primaat van de soort Homo sapiens. Vroeger hoefde hij alleen dieren op te eten om te overleven; tegenwoordig moet hij ze ook beschrijven in geestig proza. Problemen lost hij bij voorkeur op door te kijken hoe ze dat bij hem in de familie vroeger deden.
Hoi Midas,
Na jaren trouwe dienst is mijn Eend nu echt total loss. Ik moet dus een nieuwe auto uitzoeken, maar zie door de bomen het bos niet meer. Het liefst ga ik natuurlijk voor een Jaguar of een Ferrari Dino, maar zulke beesten gaan mijn budget helaas te boven. Ik heb even nagedacht over een Fiat Panda, maar als WWF-donateur zit dat me toch niet lekker. In de running zijn nu eigenlijk alleen nog een oude Kever, Hyundai Pony en Opel Boomkikker. Wat raad jij aan?
Guus
Ha die Guus oude Neanderthaler! Dit lijkt me nou bij uitstek zo’n vraag waarvan ik zeg: verplaats je eens in je voorouders en bedenk wat zij in deze situatie zouden hebben gedaan. Dus stel je voor, loop je lekker te flaneren op de savanne – berenvelletje om, knots op de rug, harem veilig thuis in de grot – zie je in de verte opeens een malse mammoet voorbijkomen. Je kent het wel, zo’n opgepompte kiloknaller met genoeg spek om al die wijven van je maandenlang te feeden, bont voor je aankomende drie wintercollecties en als klap op de vuurpijl ook nog eens twee toeters van slagtanden voor in de achtertuin of op de Chinese zwarte markt. Hoe rijg je deze vetpot zo snel mogelijk aan je speer? Kies je voor elektrische stuurbekrachtiging en hydraulische schokdempers, of heb je toch meer aan draadloze achteruitrijcamera en een geïntegreerde fietsendrager? Dit soort afwegingen zijn belangrijk als je een nieuwe wagen kiest. Uiteindelijk is het een keuze die je zelf maakt, maar zelf ben ik zo uitgekomen op een gecamoufleerde 4×4 Rock Crawler Mud Master Jeep. Die komt nog dagelijks goed van pas.
Lieve Midas,
Mijn wereld staat op z’n kop. Ik ben een jonge, zelfstandige meid met een leuke snoet en een snelle internetverbinding. Op Tinder had ik dus binnen de kortste keren een paar honderd matches. Nu weet je hoe dat gaat: je doet wat small talk om achter elkaars banksaldo en HIV-status te komen, en zo vallen de kandidaten bij bosjes af. Toch zit ik zelfs na deze selectie nog met een groep van zo’n 40 mannen die ik eigenlijk allemaal wel een eicel zou gunnen. Ga ik voor de blauwe ogen, de stalen biceps of de betonnen hamstrings? Ik kan gewoon niet kiezen! Wat zou jij doen?
Een chick in de war
Zo wijfie, beginnen ze al te rammelen? Geen wonder, want zo te horen heb je het libido van een veenlijk. Wat een tunnelvisie, typisch voor zo’n modern mens. Nee, neem dan de Australopithecus afarensis, je opoe die een paar generaties terug in Ethiopië huishield. Dacht je dat die in een rubberboom ging zitten mokken als ze niet kon kiezen tussen geile Cro-magnonman zus en bronstige holbewoner zo? Natuurlijk niet, die snol pakte ze gewoon allebei. En zo hoort het ook. In het leven draait alles om goed zaad, en om de kans daarop te vergroten kun je je risico’s het best zo veel mogelijk spreiden. Lucy wist dat drie miljoen jaar geleden al, dus hoe kan het nou dat jij dat met die bak hersens van je nog steeds niet snapt? Ben jij nou een Homo sapiens? Trek een mooi hemd aan, drink wat trechterbekers berkensap en hupsakee, op het hunebed ermee. Kijk eens naar de jager-verzamelaars, daar kun je nog wat van leren. On the prowl, get them all!
Beste meneer Dekkers,
Ik raak altijd erg opgewonden van de verhalen die u vertelt over de oertijd. Ik re-enact ze dan ook graag op de Drentse hei. Nu vraag ik me alleen af wat de beste manier is om een fikkie te stoken. Deden ze dat in het Pleistoceen nou met vuurstenen of met houten stokjes?
Meneer Timmer
Doe niet zo moeilijk man, koop gewoon een aansteker bij de Primera. Je bent toch geen aap!
Heeft u een beetje goede genen?
Beproef uw geluk en doe mee aan de KOLOMKOMPETITIE.
De Nederlander leest niet meer: volgens geclassificeerde CPNB-rapporten nog maar zo’n 0,3 boek per jaar. Daar staat tegenover dat de gemiddelde huisvrouw uit Assendelft maar liefst 1,2 romans per maand schrijft. Om deze emancipatiebeweging in goede banen te leiden hebben uitgevers, agenten en andere literaire souteneurs in korte tijd een miljoenenindustrie uit de grond gestampt: die van de schrijfcursussen. Naar klassiek recept nemen succesauteurs een groep novicen bij de hand om ze alle kneepjes van het vak bij te brengen in een riante (bij voorkeur Spaanse) villa met een (aanvankelijk) goedgevulde likeurenkast. Op veler verzoek bestormt nu ook Propria Cures deze vechtmarkt, om de concurrentie aan te gaan met de Querido Academie, de Schrijversvakschool en de Editio Schrijversacademie. Schrijf u vandaag nog in bij PC Academy. Hieronder stellen de docenten zich aan u voor.
Alle deelnemers krijgen een kamer toegewezen in dit luxe landhuis. Naar verluidt vond Hella Haasse er ooit de inspiratie voor haar kasteelromans.
Frika Boor
Lieve schrijver, wat is het mooi dat je belangstelling hebt voor de masterclass. Als je vandaag nog het lesgeld overmaakt, plant je het eerste zaadje van een prachtige carrière. Machtig hè, zo’n metafoor? Daar wil ik jullie nou van alles over leren. Het is vast moeilijk te geloven, maar zelf ben ik ook ooit zo begonnen: met hele kleine stapjes. Geleidelijk ben ik uitgegroeid tot de Connie van de Achterhoek. In mijn columns voor de Huis-aan-Huis verken ik het grijze gebied tussen goed en kwaad, de zin van het leven en de bakkers waar je hier in de buurt nog een fatsoenlijke krentenwegge kunt krijgen. Mijn debuutroman Kanker in de Ziel verscheen onlangs bij uitgeverij De Gretige Geit.
Hendrikje Vogelzang
Als je mij vraagt: wie is voor jou nou een literair vaderfiguur? Dan roep ik meteen: James Joyce. Tenzij ik dan toevallig net een brok oranjekoek in m’n muil heb natuurlijk. Noem me een geflipte para, maar ik vertrouw die mainstream uitgeverijen voor geen cent. Ik wil mijn eigen stem behouden, en bovendien een goede redacteur: mijzelf. Daarom geef ik al mijn werk uit in eigen beheer. Ik zweer erbij, net zoals al mijn buurvrouwen, de slager en Paulien Cornelisse. Toen ik mijn eerste dichtbundel uitbracht werd ik onmiddellijk afgeschilderd als profetische mystica. Dat imago heb ik inmiddels afgeschud met een paar snoeiharde thrillers, hoewel ik ook nog steeds de trotse stadsdichter ben van Nieuw Scheemda. Mijn laatste boek is een sleutelroman over de culturele avant-garde van Finsterwolde. Daar stond Oldambt wel even van op z’n kop!
Jan de Vries
Hoe je het ook wendt of keert, schrijven is bepaald geen sinecure. Iedere zichzelf respecterende auteur geeft zich daar rekenschap van. Daarom is het van levensbelang om je pennenvruchten soms onder de loep te nemen. Recht je rug, en vraag je af: gebruik ik wel alle stijlmiddelen die er heden ten dage op de markt zijn? Waarschijnlijk schraap je nu je keel en bijt je op je onderlip, want nee, dat doe je niet. Je laat kansen liggen. Daarom nodig ik je uit voor mijn Clinic Clichés. Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg, is mijn devies. Waarom zou je opnieuw het wiel uitvinden? Dat is zó 2016. Deze literaire duizendpoot zal je leren hoe je de creatieve sappen echt op gang brengt. Fooien zijn welkom, want ik bevind me in een financiële spagaat. Verder hoef je voor deze emotionele rollercoaster niets mee te nemen, behalve een goed humeur.
Philip Huff
Ik kan niet wachten om de cursisten van PC Academy te ontmoeten. In samenwerking met mijn gerenommeerde collega’s zal ik ze alle do’s en don’ts bijbrengen van dialogen, intriges en seksscènes. Schrijven doe je met je hart.
Bent u too cool for school?
Win dan gewoon op eigen houtje de KOLOMKOMPETITIE.
Ionica Smeets!
Over een paar weken zijn de Tweede Kamerverkiezingen en de VVD heeft als belangrijkste slogan: ‘Normaal. Doen.’ Volgens hun website vindt de VVD het volgende ‘normaal’: ‘Thuis leren dat je de politie moet respecteren’, ‘Nederland uit de crisis halen’ en ‘Een arm om iemand heenslaan.’ En opdat we niet moeten denken dat de VVD al het slaan normaal vindt, vinden ze ‘Ambulance personeel het ziekenhuis in slaan’ niet normaal. Of zoals de VVD het zelf zou zeggen: Niet. Normaal. Maar wat vindt u normaal? En wat juist niet? PC vroeg het de gewone man op straat.
Gerard Verbeek (universitair hoofddocent cultuurfilosofie): ‘Volgens mij kun je anno 2017 niet meer met goed fatsoen spreken over ‘normaal’. Foucault heeft ons geleerd dat normaal niet kan bestaan zonder tegelijkertijd te spreken van niet normaal, waarmee je mensen buitensluit. Voor je het weet hebben we dan een nieuwe holocaust. En om op uw vraag naar ‘niet normaal.’ terug te komen, volgens mij kun je anno 2017 niet meer met goed fatsoen spreken over ‘niet normaal.’ Foucault heeft ons geleerd dat ‘niet normaal’ niet kan bestaan zonder ‘normaal’, waarmee je mensen buitensluit. Voor het weet hebben we dan een nieuwe holocaust.
Bennie Jolink (zanger van Normaal) ‘Voor mij was Normaal de mooiste tijd van m’n leven. Dat ik dat heb mogen doen, daar ben ik nog iedere dag dankbaar voor. Al die prachtige optredens, dat heuken, bier smijten en na afloop brommers kieken met van die boerentrienen, machtig mooi was het. Dat ik tegenwoordig normaal niet meer kan doen vind ik doodzonde, maar het gaat echt niet meer. Mijn gezondheid laat het niet meer toe.’
Ab Normaal (de moppenkoning van Nederland) ‘Wat ik normaal vind? Dat ik als roze konijn gewoon lekker een cafeetje binnen kan stappen, aan de bar een biertje kan bestellen en dan gezellig moppen kan tappen. Kent u deze bijvoorbeeld? ‘Een man zit alleen op zijn hotel op zakenreis. Uit verveling zit ie een beetje te zappen op de tv en komt op een pornokanaal: Na een half uurtje naar alle geiligheid te hebben gekeken krijgt ie eigenlijk wel zin en belt het nummer van een escortservice dat op het pornokanaal voorbijkomt: “Hallo?” klinkt het zwoel. “Hallo” zegt hij terug “Wat kan ik voor u doen?” klinkt het weer heel zwoel. “Wat kan je voor me doen?” krocht hij opgewonden “Je moet hierheen komen met latex laarzen, helemaal geolied. Met een geschoren kano en je moet mij… ”Meneer” onderbrak de zwoele stem hem “dit is de receptie, voor een buitenlijn moet u eerst eerst een ‘nul’ draaien.’ Dat is toch om je dood te lachen?’
Abdul Al Amsterdam-West (IS-strijder in Syrië): ‘Normaal? Het doden van ongelovigen, dat is normaal. Gewoon met die kuffars naar de woestijn rijden, zelf een kuil laten graven en daneen kogel door hun hoofd. En normaal gesproken verkracht ik dan ’s avonds een paar vrouwen om weer een beetje tot rust te komen, dat vind ik ook heel normaal. Wat ik niet normaal vind? Het Westen met hun losbandige levenswijze en gebrek aan normen en waarden.’
DOE MEE AAN DE RECENSIEPRIJSVRAAG EN WIN EEN ZAK GELD
Maandag
Zin in worstjes. Er ligt nog een pakje in de koelkast uit 2016. Zal ik? Nee, nee, het is pas 2 januari, een beschaafd mens verbreekt zijn goede voornemens pas rond blue monday. Ik heb het mezelf beloofd. Laat ik eens aan vleesvervangers denken. Misschien een vegetarisch schnitzel? Kipstuckjes van de Vegetarische Slager? Paté van Tartex? Hoe verzinnen ze het, het blijft een droge hap soja in je bek. Ja, die worstjes gooi ik weg. Of zal ik ze aan de hond geven? Aan Robert? Nee, die lust alleen maar kip saté.
Dinsdag
De tweeling wilde boterhamworst op hun brood. Dat hebben we vandaag niet! zei ik. Vervolgens lagen ze een half uur te krijsen op de grond. Bruno zei tegen Suzy: mama is een hoer. Had ze toch niet op die zwarte school moeten doen. Ik weet dat het een taboe is, maar soms heb ik er spijt van dat ik kinderen heb gekregen. Robert wil er nog wel drie maken, zei hij laatst toen we samen naar de film waren. Dacht het even niet. Enfin, op de radio hoorde ik vanmiddag dat de VVD fabrikanten wil verbieden om vleesnamen te gebruiken voor vegetarische producten. Lijkt me een uitstekend idee! Krijg ik tenminste niet steeds zo veel zin in echt vlees als ik die surrogaatsalami’s koop.
Woensdag
Vanmorgen de tweeling naar de logopedist gebracht. Je kunt er maar beter vroeg bij zijn, vooral als het in de familie zit. Bruno lijkt het wel goed te doen, maar Suzy wordt op school een beetje geplaagd. Ze heeft vooral moeite met de ‘g’ en ‘sch’. Bij het afscheid van de logopedist heb ik de sjaal voor mijn mond gehouden. Toch merkte hij wel iets. ‘Het is nog niet te laat, he, mevrouw Halsema’ riep hij me na.
Donderdag
De worstjes liggen er nog steeds. Had ik maar een drukke baan, dan dacht ik niet de hele dag aan eten. Ik haat kerstvakantie. Gelukkig hebben we van de logopediepraktijk een magnetische letterdoos meegekregen om te oefenen. Dat houdt me vandaag van de straat. Suzy en Bruno willen niet meedoen, maar toen ik schreeuwde dat mama vroeger dolgraag met de letterdoos had willen spelen, gehoorzaamden ze wel. Als ik kwaad word, dwing ik respect af.
Vrijdag
Weer met de tweeling naar de logopedist geweest. Hij zegt dat ik op verbaal-linguïstisch gebied het verkeerde voorbeeld geef aan mijn kinderen. Raadde me aan de film The Kings Speech te kijken. Bij de videotheek begrepen ze niet wat ik bedoelde. ‘King’s Speed? De dealer zit een paar stegen verderop, mevrouw.’ Nu op Netflix. Wat een kutdag.
Zaterdag
Stond vanmorgen in de rij bij de Vegetarische Slager. ‘Wat mag het wezen, mevrouw Halsema?’ vroeg hij. Ik vroeg om zes schnitzels. Die man wist niet wat ik bedoelde. ‘Zes schnitzels!’ riep ik. ‘Is dat nou zo lastig!’ Kreeg uiteindelijk veertien vegetarische slavinken voor dertig euro. Kwaad weggelopen en uiteindelijk bij de poelier beland. Half uurtje naar de draaiende kippetjes gekeken maar uiteindelijk weggelopen. Ik heb een ijzeren wil, altijd al gehad. Maar toen Robert vanavond nasi goreng aan het maken was had ik het wel even zwaar.
Zondag
’s Nachts wakker geworden met een rommelende maag. Naar de koelkast gelopen en toch een plakje ham gegeten. Heel snel, dus dat telt eigenlijk niet. Niemand heeft het ook gezien. De volgende ochtend ontving ik een appje van Rutger Castricum. Of ik naar zijn nieuwjaarsbarbecue wilde komen. Moet ik zeker mijn eigen lupineshoarma meenemen. Dacht het niet Rutger! Je komt me maar quinoasushi brengen.
Het zal u niet ontgaan zijn: Joost Zwagerman, schrijver, essayist, kunstliefhebber, mediapersoonlijkheid en al tijden onze bureaublad-achtergrond cq kwelgeest, is door eigen toedoen overleden. Propria Cures heeft juist de mensen die ze graag de maat neemt het liefst lang en gezond levend, dan hebben we immers wat te schrijven, en de redactie betreurt het dan ook zeer dat Zwagerman niet meer onder ons is. Ons medeleven gaat uit naar zijn familie en vrienden, hoewel die daar uit onze mond vast niet op zitten te wachten.
De redactie gaat zich hier niet belachelijk maken door een hypocriet stuk te schrijven waarin Zwagerman wordt geroemd om alle fantastische dingen die hij bij leven gedaan heeft, enkel en alleen omdat ook wij zijn zelfverkozen dood bijzonder tragisch vinden. Niemand zou moeten worstelen met zoiets afschuwelijks als een depressie die uiteindelijk zo hevig blijkt, dat het beëindigen van je eigen leven als de enige zinvolle optie gaat voelen.
Vanwege zijn veelvuldige, eigenzinnige aanwezigheid in alle media en zijn temperamentvolle liefde voor de polemiek was Zwagerman een vruchtbaar, maar moeizaam onderwerp voor PC. Dat de aan Zwagerman bedeelde erfopvolging een verspreking van Mulisch was, laat niet onverlet dat hij desondanks in dit blad toch een beetje de plek van ome Har innam. De vriendschappelijke animositeit tussen PC en Mulisch was echter niet de soms grimmige verstandhouding tussen PC en Zwagerman, een gegeven dat we graag anders hadden gezien.
Wij hebben Joost Zwagerman leren kennen als een getroubleerde man, even heetgebakerd als gepassioneerd, die tegelijk extreem onredelijk en extreem redelijk kon zijn. Hoe onredelijk hij zijn kon, laten we hier verder onbesproken, maar wanneer hij bijvoorbeeld verzuchtte, dat hij zo graag had gezien dat we ons minder tegen zijn persoon en meer tegen zijn werk richtten, was dat een appèl waar de redactie natuurlijk ook de zin wel van inzag. De redactie vindt het sympathiek dat er met het verscheiden van Zwagerman in de vorm van De stilte van het licht toch nog stof voor toekomstige stukken is aangeleverd, zodat we de daad binnenkort bij het woord kunnen voegen.
Toen Harry Mulisch overleed, heeft Propria Cures een extra editie uitgegeven, die geheel in het teken van De Neus stond. Bij dezen laat de redactie weten dat er enkele uitstekende grappen zijn gesneuveld om deze voorpagina volledig in te ruimen voor dit in memoriam, maar dat de rest van dit nummer, dat al af was toen het treurige nieuws ons bereikte, ongewijzigd is gebleven. Ook in de nabije toekomst gaan wij geen Joost Zwagerman-nummer maken.
Wie hierdoor al te zeer is teleurgesteld, kan het katern over De Kin teruglezen, dat in 2011 verscheen. Daarin schreef de toenmalige redactie onder andere de volgende, naar nu blijkt in meerdere opzichten profetische woorden:
“Joost Zwagerman is een alleskunner die van geen wijken weet, zijn productiviteit kent geen grenzen en wanneer hij een bad neemt, wat hij vaak doet, want hij is zeer hygiënisch, dan kan men van het restwater een elixer brouwen waarmee de eeuwige wijsheid kan worden verkregen. Speciaal om deze boodschap uit te dragen is er de Z. Een eenmalig katern waarmee de redactie van Propria Cures een hommage brengt aan de schrijver die het meer dan wie dan ook verdient om serieus genomen te worden. Noem het een introductie, noem het een eerbetoon. Maar lees het als een viering van zijn leven.
P.S.: die Anil Ramdas, dat is pas een lul.”
Joost, het was ons een dubieus genoegen. Het spijt ons dat verdere Zwagermanpolemiek zowel van jouw kant als de onze de wereld voorgoed bespaard zal moeten blijven. Blijf ons vooral mailen vanuit het hiernamaals.
de redactie
In 1993 zegt Joost Zwagerman over Prince dat hij het ‘een hoerige relnicht’ vindt, alsmede een ‘eunuchachtige geilneef’. [GECENSUREERD]. Twintig jaar later is Zwagerman een man die de ene na de andere streng van woedende mailtjes braakt op een klein satirisch blad dat twee stukken schrijft die hem niet bevallen.
Polemiek lijkt iets dat hij graag verdedigt als het hem uitkomt, maar ook graag met het gestrekte been onderuit knalt als hij er minder fraai in voor de dag komt. Nu is PC een speler met meer rode kaarten dan Nigel de Jong, dus als Zwagerman het zo wil spelen kan ‘ie het [GECENSUREERD] krijgen ook. Propria Cures gaat in de ogen van Zwagerman verschrikkelijk over de schreef met een artikel dat het subsidiegedrag van Joost Zwagerman bevraagt. Een rectificatie wordt afgedwongen, en Propria Cures zet de zaak recht. Een geste die overigens in latere mails weer belachelijk wordt gemaakt door Zwagerman. Misschien dat hij nu begrijpt hoe Arjen Peters zich voelde in 2006, toen Zwagerman ‘een klassieke strafexpeditie’ (Max Pam) ondernam omdat Peters ‘met gespleten pen’ zou schrijven, onder andere omdat hij de roman van de redacteur van zijn vrouw positief had besproken. Jezelf in een positie begeven, waarin het beroep van je vrouw insinuaties oplevert over je eigen integriteit, dat is natuurlijk een misstap van formaat.
Vorige week verwijderde PC een bloemlezing uit mails die Zwagerman vorig jaar naar de redactie stuurde. Dit deden wij, omdat Zwagerman van mening was dat wij niet mochten citeren uit correspondentie die hij nota bene zelf instuurde, en bereid was dat voor de rechter uit te vechten. Daar hebben wij helaas helemaal geen geld voor, want studentenblaadjes krijgen nu eenmaal geen beurs van het Letterfonds omdat ze chronisch ziek zijn. Dat Zwagerman die mails verwijderd wilde hebben, vindt de redactie niet verwonderlijk. Er staan heel wat taal- en spelfouten in de mails, dat wil je natuurlijk niet op straat hebben liggen, zeker niet als je jezelf als schrijver presenteert, terwijl het blijkbaar je redacteur is die het zware werk doet.
Destijds kozen wij er voor niet uit de mails te citeren, [GECENSUREERD] naar wij tegen Zwagerman zeiden ‘uit piëteit’. Elke idioot snapt dat we daar ‘medelijden’ bedoelen en slechts ‘piëteit’ schrijven uit piëteit (ook hier bedoelen we dus ‘medelijden’, welbeschouwd zijn die twee synoniem). Volgens Zwagerman zouden we dit principe van piëteit hebben verloochend, door nu wel tot publicatie over te gaan. Niks daarvan. Je beklag doen over die dekselse rakkers die zo naar over je schrijven, wekt medelijden op. Respect? Nee, maar medelijden: zeker.
Welnu, als meneer de schrijver zichzelf en zijn leven zo vol acht, dat ‘ie het in z’n volledigheid ter beschikking stelt aan Wie Het Maar Lezen Wil, terwijl hij zich nog nimmer in het autobiografische, dan wel het brievengenre heeft laten gelden, dan vervalt dit medelijden. Als je werkelijk zo denkt over jezelf Joost, dan kun je onze publicatie [GECENSUREERD] niet anders zien dan een ontmoeting in deze pretenties en een achting van jou als een man waarvan voorspeld is dat hij de volgende Mulisch zou zijn. Ware het niet dat de Neus de schaamte op kon brengen autobiografie te verachten.
Wat we moeilijker kunnen begrijpen, omdat die mooie vlieger van het wederrechtelijk citeren hier niet opgaat, is dat de advocaat van meneer Zwagerman ons ook sommeerde om de alinea voorafgaand aan deze citaten te verwijderen, een alinea geschreven door redacteur TM, waarin dat hele voorval rond het Letterenfonds nog eens werd samengevat, en de rectificatie die we deden juist nog eens werd onderstreept. Als je onze tegemoetkomingen censureert wordt het wel heel erg makkelijk demoniseren, Joost! [GECENSUREERD]
Daarom volgt nu een alinea van gelijke strekking met nóg beter grappen.
Het archief van Zwagerman zit, als hij tenminste niet alleen zijn sympathieke kant laat zien (maar in dat geval is de vraag hoe hij in godsnaam tien strekkende meter vol heeft gekregen), vol met krankzinnige mailtjes gericht aan eenieder die ook maar iets heeft gezegd wat de beste man niet aanstond. Hij mag ons bijvoorbeeld nog dankbaar zijn dat we niet schreven over de mail die we kregen op Valentijnsdag, waarin Zwagerman onze intelligentie in twijfel trekt. Dan, iets voor twee uur ’s nachts, weer een mail waarin het door de bank genomen diepe en zelfverzekerde stemgeluid van DD wordt vergeleken met dat van een angstig, onderkoeld klein meisje. Vijf minuten later nog een mail, met zulke grove beledigingen dat we ze niet eens zouden durven herhalen, al zouden we het mogen. Nog eens vijf minuten later opnieuw een bericht, wederom worden er twijfels geuit over onze geestelijke gezondheid, dreigende ondertoon. Tien
minuten later, tot twee maal toe wordt de naam van DD verkeerd gespeld (wie is er nu dom, Joost?). [GECENSUREERD]. Enfin, u krijgt een beeld, iets met een lijnenspel, en dan doelen we niet op het onvolprezen werk van Malevich.
In een brief die bol staat van de quasi-juridische grootspraak smijt de advocaat van Zwagerman, ons de meest lelijke dingen naar het hoofd. Zo zouden wij niet alleen verantwoordelijk, maar ook nog eens aansprakelijk zijn voor de bedreigingen die aan het adres van Zwagerman en de zijnen zouden zijn gericht. Behalve niet onderbouwd en een aperte leugen is dat ook bijzonder kwetsend (heet dat niet smaad en laster?). Hoewel kwade tongen wel eens anders beweren zijn wij een volstrekt [GECENSUREERD]
vredelievend blad, en hebben we nooit iemand bedreigd of anderen daartoe opgeroepen. Sterker, wij hebben juist de grootst mogelijke afstand gedaan van wat andere idioten in hun hoofd halen.
[GECENSUREERD]
Propria Cures is er niet op uit om een hetze tegen Joost Zwagerman te voeren, zoals we er ook nooit op uit waren om een hetze tegen Harry Mulisch te voeren. Het doet een beetje pijn om Joost Zwagerman met Harry Mulisch te moeten vergelijken, maar goed, dat hebben we aan onszelf te danken (en aan Mulisch, die er mee is begonnen. Damn you Mulisch.) Harry begreep het: hoge bomen vangen veel wind, en PC is die stevige zuidwester die je wind tegen geeft op weg ergens naartoe en, tegen alle meteorologische wetten in, op de weg terug ook.
Tragisch, dat wij nu moeten erkennen, dat Harry Mulisch iets goed begrepen had. Dat is nou echt jouw schuld Joost, dat we Mulisch moeten prijzen om nota bene zijn zelfrelativerend vermogen. Had hij in jouw schoenen gestaan, hij zou ons een bijdrage doen toekomen, waarin hij scherp, snedig en met gevoel voor zelfspot uit de doeken doet, waarom de zittende redactie hem, zijn donatie aan het Letterkundig Museum en bij uitbreiding eigenlijk het leven zelf niet heeft begrepen. Daarnaast zou hij eloquent [GECENSUREERD]. Die bijdrage zouden wij dan grootmoedig plaatsen op de voorpagina, en bovendien delen op de sociale media die zo bepalend zijn in het hedendaagse medialandschap. Zo had het kunnen zijn, maar jij wilde het anders.
En natuurlijk hadden we niet per se weer over die hele affaire hoeven beginnen, en jij had ook je caféfoto’s met vrienden niet uit hoeven laten smeren over twee pagina’s in de Volkskrant, maar je mag het wel, het is je goed recht. Hooguit schrijven we dat we het een stuitende kermis van egomanie vinden, maar wij zullen nooit een poot uitsteken om jou dat te verbieden. Helaas is het omgekeerd blijkbaar niet zo.
Stop ogenblikkelijk met het lezen van het meest recente nummer van uw geliefde Propria Cures! Volgens de advocaat van Joost Zwagerman zouden we namelijk in het laatste nummer wederrechtelijk hebben geciteerd uit e-mails die Zwagerman ons enige tijd geleden toestuurde. Onder dreiging van het aanspannen van een rechtszaak hebben we besloten de verdere verspreiding van de citaten, zoals die te vinden zijn in het laatste nummer, onmiddellijk te staken. Al was het maar omdat Propria Cures al jaren geen subsidiegeld meer ontvangt om in rechtszaken te steken.
Mocht u niet uw gehele exemplaar willen vernietigen, maar ons toch niet voor de rechter willen brengen, dan bent u op woensdagavond 25 februari vanaf 21.00 van harte welkom in café de Zwart op het Spui in Amsterdam, alwaar de gehele redactie van PC aanwezig zal zijn om uw PC gratis en voor niets te censureren met een zwarte stift.
Bent u niet in het bezit van een papieren exemplaar van PC? Dan moet u zich schamen en kunt u het gecensureerde stuk hier lezen: https://www.propriacures.nl/2015/02/tm-heeft-een-nieuwe-luier-nodig-joostileaks-2/